Bu site test aşamasındadır. (This site is under testing.)

Yangın söndürme sistemleri: sık sorulan sorular

Bu sayfada müşterilerimizin ve blog okurlarımızın en sık sorduğu soruları konu başlıklarına göre topladık. Cevaplar kısa tutuldu; her cevabın sonunda konuyu ayrıntılı anlatan yazımıza bağlantı var. Sistem türlerini ve seçim mantığını tek yerde görmek isterseniz otomatik yangın söndürme sistemleri rehberimizden başlayabilirsiniz.

Burada cevabını bulamadığınız bir soru varsa bize yazın: iletişim sayfası.

Temel kavramlar

  • Otomatik yangın söndürme sistemi nedir?

    Otomatik yangın söndürme sistemi, yangını algılayan, söndürme kararını veren ve söndürücü maddeyi insan müdahalesi beklemeden boşaltan sabit bir tesisattır. Üç parçadan oluşur: algılama (ısı veya duman dedektörü), karar (kontrol paneli) ve boşaltma (sprinkler başlığı, gaz tüpü veya aerosol jeneratörü). Söndürücü madde olarak su, su sisi, gaz, köpük, kuru toz veya aerosol kullanılır. Ayrıntı: otomatik yangın söndürme sistemleri rehberi.
  • Yangın söndürme sistemleri nelerdir?

    Sabit yangın söndürme sistemleri söndürücü maddeye göre ayrılır: sulu sistemler (sprinkler ve su sisi), gazlı sistemler (HFC-227ea, FK-5-1-12, inert gaz ve CO2), köpüklü ve kuru tozlu sistemler ve yoğunlaştırılmış aerosol. Sprinkler tasarım alanına su boşaltır; su sisi hem yerel uygulama hem kapalı hacim için tasarlanabilir; gazlı sistemler ve aerosol ise ağırlıkla kapalı bir hacmi doldurarak çalışır. Ayrıntı: Yangın söndürme sistemleri: türleri ve seçimi.
  • Su sisi ile sprinkler arasındaki fark nedir?

    Su sisi suyu çok daha küçük damlacıklara böler; ısıyı emer, buharlaşırken alevin çevresindeki oksijeni yerel olarak azaltır ve daha az su kullanır. Karşılığında yüksek basınçlı pompa veya azot tüpü ve özel nozul ister. EN 14972-1'e göre su sisinin her uygulama için yangın testiyle kanıtlanması gerekir. Ayrıntı: Yangın söndürme sistemleri: türleri ve seçimi.
  • Yangın sınıfları nelerdir?

    Yangın sınıfları yanan maddeye göre belirlenir. A sınıfı katı madde, B sınıfı yanıcı sıvı, C sınıfı yanıcı gaz, D sınıfı metal yangınıdır. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik bu dört sınıfı tanımlar. Türk Standardı TS EN 2/A1 olarak da yayımlanan EN 2 değişikliği, pişirme cihazlarındaki bitkisel ve hayvansal yağ yangınları için F sınıfını ekler. Ayrıntı: Yangın sınıfları: elektrik yangını hangi sınıf?.
  • Elektrik yangınları hangi sınıfa girer?

    Türkiye'de ve Avrupa'da elektrik için ayrı bir yangın sınıfı yoktur; EN 2 böyle bir sınıf tanımlamaz. Elektrik bir tutuşma kaynağıdır; yangının sınıfını yanan malzeme belirler. Pano ve kablo yangınında yanan plastik izolasyon olduğu için yangın çoğunlukla A sınıfı sayılır. Yağlı bir trafoda yanan yağ ise B sınıfına girer. Ayrıntı: Yangın sınıfları: elektrik yangını hangi sınıf?.

Mevzuat ve zorunluluk

  • Otomatik yangın söndürme sistemi hangi binalarda zorunludur?

    BYKHY Madde 96 başlıca şu yapılarda otomatik sprinkler ister: yapı yüksekliği 30,50 m'yi aşan konut dışı binalar, 51,50 m'yi aşan konutlar, toplam alanı 600 m²'yi aşan kapalı otoparklar, belirli büyüklükteki oteller ve yataklı tesisler, 2000 m²'yi aşan katlı ticaret yerleri ve 1000 m²'yi aşan, kolay alevlenici ve parlayıcı madde bulunan yapılar. Bazı kullanımlarda başka maddeler de sprinkler ister. Madde 65 yağlı transformatör odalarında, Madde 57 belirli mutfakların davlumbazlarında otomatik söndürme ister. Suyun yetersiz kaldığı veya suyla tepkimeye giren madde bulunan hacimlerde Madde 98 uygun tipte başka bir söndürme sistemi ister. Ayrıntı: otomatik yangın söndürme sistemleri rehberi.
  • Gazlı söndürme sistemi bulunan odada sprinkler de gerekir mi?

    BYKHY 96(3), gazlı, kuru toz, su sprey ve benzeri otomatik söndürme sistemleriyle korunan mahallere sprinkler yapılmayabileceğini söyler. Bu bir izin hükmüdür; odanın hangi sistemle korunacağına projeyi onaylayan idare karar verir. Su ile tepkimeye giren maddelerin bulunduğu mahallere ise sprinkler yapılmaz. Ayrıntı: Yangın söndürme sistemleri: türleri ve seçimi.
  • Hangi binalarda otomatik yangın algılama zorunludur?

    BYKHY'nin 75. maddesine göre yapı yüksekliği veya toplam kapalı alanı Ek-7'deki değerleri aşan binalarda otomatik algılama cihazları zorunludur. Örneğin konaklama binalarında 6,50 m yapı yüksekliği veya 1000 m² kapalı alan, büro binalarında 30,50 m veya 5000 m², konutlarda 51,50 m yapı yüksekliği eşiktir. Eğitim, sağlık, ticaret, endüstri ve toplanma binalarının satırları, eşikler fazla yüksek bulunduğu için Danıştay kararıyla iptal edildi; bu türlerde karar idareyle birlikte verilir. Yağlı transformatör odalarında 65. madde bina büyüklüğünden bağımsız olarak otomatik algılama ve söndürme ister. Ayrıntı: Yangın algılama sistemleri: türleri ve bina alarmı.
  • Trafo odasında otomatik söndürme sistemi zorunlu mudur?

    BYKHY'nin 65. maddesi, yağlı transformatör kullanılan odalarda uygun tipte otomatik yangın algılama ve söndürme sistemi yapılmasını şart koşar. Kuru tip transformatör için aynı maddede böyle bir söndürme şartı yoktur; odanın duvarları, tabanı ve tavanı her iki tipte de en az 120 dakika yangına dayanıklı yapılır. Kuru tip trafo odasında söndürme ihtiyacı risk değerlendirmesi ve onaylı projeyle belirlenir; yağmurlama sistemi zorunlu olan binalarda 96. madde hükümleri de uygulanır. Ayrıntı: Trafo yangın söndürme sistemi ve jeneratör odası.
  • Kapalı otoparkta sprinkler hangi durumda zorunludur?

    Yürürlükteki BYKHY'nin 60. ve 96. maddelerine göre yeni yapılarda alanlarının toplamı 600 m²'den büyük kapalı otoparklarda ve 10'dan fazla aracın asansörle alındığı kapalı otoparklarda otomatik sprinkler zorunludur. 19.12.2007'den önce ruhsat almış mevcut yapılarda 165. madde eşiği 1000 m² olarak belirler; 2002 tarihli yönetmeliğe uygun tedbirleri alınmış mevcut yapılarda ise ilave tedbir alınmaması esastır (m.138). Temmuz 2025'te görüşe açılan yönetmelik taslağı bu eşiği 300 m²'ye indirmeyi öneriyor; taslak yürürlükte değildir. Ayrıntı: Elektrikli araç yangını ve kapalı otopark.
  • Yangın yönetmeliği 2026'da değişti mi?

    Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in (BYKHY) metni 2026'da değişmedi; son değişiklik 1 Temmuz 2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve yalnız Geçici Madde 4'ü ekleyen değişikliktir. 2026'da yürürlüğe giren büyük değişiklik 7579 sayılı Kanundur: kullanıma yönelik belgesi olan yapılara yangın güvenliği periyodik kontrolü getirdi. Yeni yönetmelik ise henüz yalnız çalışma taslağı olarak mevcuttur ve değişebilir. Ayrıntı: Yangın yönetmeliği 2026: söndürmede ne değişiyor?.
  • Taslakta sprinkler zorunluluğu nasıl değişiyor?

    Taslağın 98. maddesi eşikleri düşürür: kapalı otoparklarda 600 m²'den 300 m²'ye, konaklama yapılarında 100 oda veya 200 yataktan 50 oda veya 100 yatağa, ticaret yapılarında 2000 m²'den 1000 m²'ye iner. Listeye 5000 m²'yi aşan endüstriyel yapılar, 2000 m²'yi aşan depolar ve cephesinde güneş enerjisi sistemi olan yapılar eklenir. Hükümler taslaktır. Ayrıntı: Yangın yönetmeliği 2026: söndürmede ne değişiyor?.

Sistem seçimi ve insan güvenliği

  • İnsan bulunan bir odada hangi otomatik söndürme sistemi kullanılabilir?

    İnsanlı hacimlerde en yaygın seçenek sprinklerdir. Gazlı sistemlerde HFC-227ea'nın tasarım konsantrasyonu NOAEL değerine yaklaşabilir; aşılırsa maruziyet süresi sınırlanır ve tahliye planlanır. FK-5-1-12'de tasarım konsantrasyonu NOAEL değerinin belirgin biçimde altında kalır, ancak boşalma sırasında hacimde kalmak yine hedef değildir. CO2 tasarım konsantrasyonunda öldürücüdür; boşalma anında hacimde kimse bulunmamalıdır. Aerosol görüşü kapatır, bu yüzden boşalmadan önce tahliye edilen hacimlerde kurulur. Kararı yangın risk analizi ve onaylı proje verir. Ayrıntı: otomatik yangın söndürme sistemleri rehberi.
  • Gazlı söndürme sisteminde insan güvenliği nasıl sağlanır?

    BYKHY 98(3), her gazlı sistemde gazın boşaldığını bildiren ve tahliyeyi sağlayan sesli ve ışıklı uyarıları zorunlu tutar. Normalde insan bulunan hacimlerde tasarım konsantrasyonu genellikle NOAEL değerini aşmayacak şekilde seçilir; aşan tasarımlarda maruziyet süresi sınırlanır ve boşalma öncesi tahliye sağlanır. CO2 sistemlerinde önce tahliye, sonra söndürme yapılır. Ayrıntı: Yangın söndürme sistemleri: türleri ve seçimi.
  • FM-200 ile HFC-227ea aynı şey mi?

    Evet. FM-200, 1,1,1,2,3,3,3-heptafloropropan (HFC-227ea, formülü CF3CHFCF3) gazının ticari adlarından biridir. Aynı gaz farklı ticari adlarla da satılır. Mevzuat ve standartlar ticari adı değil, HFC-227ea adını kullanır; teklif ve projede de bu adın yazılması karışıklığı önler. Ayrıntı: FM-200 nedir? HFC-227ea ve F-gaz kuralları.
  • Novec 1230 üretimi durdu mu?

    Maddenin ana üreticisi Aralık 2022'de PFAS üretiminden 2025 sonuna kadar çekileceğini duyurdu ve ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) verdiği 2025 yılı raporunda bu çıkışın 2025 sonunda tamamlandığını bildirdi. Biten, o üreticinin üretimidir; Avrupa sektör birliği Eurofeu'ya göre FK-5-1-12'yi başka üreticiler de üretiyor. Ayrıntı: Novec 1230 nedir? Üretim sonu ve PFAS.
  • FK-5-1-12 yerine hangi sistemler değerlendirilebilir?

    Hacmin özelliğine göre inert gazlı sistemler, su sisi ve yoğunlaştırılmış aerosol değerlendirilir. Hiçbiri FK-5-1-12'nin birebir yerine geçen bir madde değildir: inert gaz daha çok tüp hacmi ister, su sisi uygulamaya özgü yangın testi ister, aerosol ise temizlenmesi gereken ince bir kalıntı bırakır. Seçim yetkili mühendisin projesiyle yapılır. Ayrıntı: Novec 1230 nedir? Üretim sonu ve PFAS.
  • Elektrik panosu yangınında hangi söndürücüler kullanılır?

    Pano içi yangınlarda iletken olmayan söndürücüler tercih edilir: düşük basınçlı gazlı sistemler veya yoğunlaştırılmış aerosol. Gerilim altındaki bir panoya, etiketinde elektrik uygunluğu belirtilmemiş su veya su esaslı köpüklü söndürücü uygulanmamalıdır. Taşınabilir söndürücüde etiketteki gerilim ve mesafe sınırı kontrol edilir. Ayrıntı: Pano içi yangın söndürme sistemi: gaz mı, aerosol mü?.
  • Dizel jeneratör odasında hangi söndürme sistemi kullanılır?

    Seçim, odanın kapatılabilirliğine bağlıdır. Yanma ve soğutma havası nedeniyle sızdırmazlık sağlanamayan dizel jeneratör odalarında su sisi öne çıkar. Panjurları söndürme anında kapanabilen, net hacmi ölçülebilen odalarda ve kabinlerde gazlı sistem veya yoğunlaştırılmış aerosol değerlendirilir. Kesin seçim, yetkili mühendisin hazırladığı ve idarenin onayladığı söndürme projesinde yapılır. Ayrıntı: Trafo yangın söndürme sistemi ve jeneratör odası.

Algılama ve tetikleme

  • Duman dedektörü mü, ısı dedektörü mü seçilmeli?

    Seçim, hacimde yangının ilk olarak ne ürettiğine ve ortam koşuluna bağlıdır. Duman dedektörü yangını genellikle daha erken görür, ama toz, buhar ve yüksek hava hızı istenmeyen alarm üretebilir. BYKHY, duman algılamanın uygun olmadığı mahallerde sabit sıcaklık, sıcaklık artış hızı veya alev dedektörü kullanılmasını öngörür. Isı dedektörünün sınıfı ortamın normal çalışma sıcaklığına göre seçilir. Ayrıntı: Yangın algılama sistemleri: türleri ve bina alarmı.
  • Lineer ısı dedektörü nasıl çalışır?

    Lineer ısı dedektörü, korunan hacim boyunca döşenen bir algılama kablosudur. Dijital tipte iki iletkeni ayıran ısıya duyarlı yalıtım, belirlenen sıcaklıkta erir; iletkenler temas eder ve kontrol ünitesi bu kısa devreyi yangın sinyali olarak alır. EMO'da yayımlanan pano bildirisine göre pano içi aerosol uygulamalarında 68 °C veya 88 °C eşikli ısı kabloları kullanılır. Ayrıntı: Otomatik söndürme sistemi nasıl tetiklenir?.
  • Otomatik yangın söndürme sistemi elektrik kesintisinde çalışır mı?

    Panel ve tetikleme devresi yedek beslemeyle tasarlanır. Kontrol paneli şebekeye ek olarak pil veya yardımcı beslemeyle çalışır; kesinti anında da algılama ve tetikleme devresi ayakta kalır. Pilli bağımsız tetikleme ünitesi şebeke kesintisinden etkilenmez. Devreye almada besleme kesilir ve test ekibi panelin pille çalıştığını ayrıca doğrular. Ayrıntı: otomatik yangın söndürme sistemleri rehberi.
  • Söndürme öncesindeki gecikme süresi ne kadar olmalı?

    Gecikme süresi, korunan hacimde insan bulunup bulunmadığına ve tahliye mesafesine göre projede belirlenir. Micro-FEP söndürme panelinde gecikme 0 ile 30 saniye arasında ayarlanabilir. İnsan bulunmayan kapalı bir panoda gecikme kısa tutulabilir; insanlı bir teknik odada tahliyeye yetecek süre ve sesli, ışıklı uyarı planlanır. Ayrıntı: Otomatik söndürme sistemi nasıl tetiklenir?.
  • İstenmeyen boşalma riski nasıl azaltılır?

    En yaygın yöntem çift aşamalı algılamadır: birinci dedektör ön alarm verir, ikinci dedektör veya ikinci bölge teyit ettiğinde geri sayım başlar. Buna ek olarak dedektör türü ortamın sıcaklığına, tozuna ve hava hızına göre seçilir, arıza sinyalleri izleme sistemine aktarılır ve algılama hattı periyodik olarak test edilir. Ayrıntı: Otomatik söndürme sistemi nasıl tetiklenir?.
  • Söndürme sistemi bina yangın alarm paneline nasıl bağlanır?

    Söndürme kontrol paneli, durum bilgilerini kontak çıkışlarıyla bina yangın alarm sisteminin giriş modüllerine aktarır. BYKHY 75. maddenin sekizinci fıkrası gazlı, kuru kimyevi tozlu veya benzeri sabit söndürme sistemlerinin devreye girdiğinin alarm sistemince otomatik algılanmasını ister. 79. madde, binada algılama ve uyarı sistemi varsa gazlı sistemlerin alarm ve arıza çıkışlarının ayrı bölgesel göstergelerle izlenmesini ister. Ayrıntı: Yangın algılama sistemleri: türleri ve bina alarmı.

Proje, kurulum ve bakım

  • Otomatik söndürme sisteminin projesini kim onaylar?

    BYKHY Madde 6'ya göre yangın algılama ve söndürme projeleri tesisat projelerinden ayrı hazırlanır ve ruhsat vermeye yetkili merciler tarafından onaylanır. Aynı merciler uygulamayı da denetler. Proje hatasından proje müellifi, yapım hatasından müteahhit, işletmeden kaynaklanan arızadan işletmeci sorumludur. Ayrıntı: otomatik yangın söndürme sistemleri rehberi.
  • Otomatik yangın söndürme sistemi kurulumu ne kadar sürer?

    Süreyi dört etmen belirler: korunacak hacim sayısı, proje onay süreci, enerji kesme ve iş izni planı ile bina yangın alarm sistemine entegrasyon. Tek bir pano için yapılan iş, çok bölgeli bir tesisten kısa sürer. Takvimi, keşifte toplanan bilgilerle ve onaylı projeye göre birlikte çıkarırız. Ayrıntı: Otomatik yangın söndürme sistemi kurulumu: 6 adım.
  • Mevcut bir binaya sonradan otomatik söndürme sistemi kurulabilir mi?

    Kurulabilir. Aerosol jeneratörleri basınçsız, kendi içinde bütün birimlerdir; boru hattı ve tüp odası gerektirmedikleri için mevcut panolara ve odalara yerleştirilebilirler. Yine de söndürme projesinin hazırlanması, yetkili merciin onayı ve korunan hacmin sızdırmazlık ile havalandırma koşullarının ele alınması gerekir. Ayrıntı: Otomatik yangın söndürme sistemi kurulumu: 6 adım.
  • Otomatik yangın söndürme sisteminin bakımı ne sıklıkla yapılır?

    Bakım aralığını sistemin tabi olduğu standart belirler. Standartta süre yoksa İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'ne göre yılda en az bir periyodik kontrol yapılır. HFC-227ea gibi florlu sera gazı içeren ve 5 ton CO2 eşdeğerini aşan sistemlerde ayrıca sızıntı kontrolü gerekir; aralık gaz miktarına ve sızıntı tespit sistemi bulunup bulunmadığına göre 6 ile 24 ay arasındadır. Bakımın yaptırılmasından BYKHY Madde 100'e göre bina sahibi veya yöneticisi sorumludur. Ayrıntı: otomatik yangın söndürme sistemleri rehberi.
  • Otomatik söndürme sisteminin bakımından kim sorumludur?

    BYKHY'nin 100. maddesine göre söndürme sistemlerinin periyodik kontrol, test ve bakımı bina sahibi, yöneticisi veya sorumluluğu yazılı olarak devralan bina yetkilisinin sorumluluğundadır. Bakımı tedarikçiye yaptırabilirsiniz, ancak yönetmelikteki sorumluluk bu kişilerde kalır. İşyerlerinde standartta süre belirtilmemişse yılda bir periyodik kontrol de istenir. Ayrıntı: Otomatik yangın söndürme sistemi: tedarikçi seçimi.
  • FM-200 sistemlerinde sızıntı kontrolü ne sıklıkla yapılır?

    Gaz miktarına göre değişir. Yaklaşık 1,553 kg ile 15,53 kg arasında en az 12 ayda bir, 15,53 kg ile 155,3 kg arasında en az 6 ayda bir kontrol gerekir; sızıntı tespit sistemi kuruluysa süreler 24 ve 12 aya uzar, tespit sisteminin kendisi de en az 12 ayda bir kontrol edilir. Yaklaşık 155,3 kg ve üzerinde sızıntı tespit sistemi zorunludur. Kontrolü Mesleki Yeterlilik Belgeli kişi yapar ve sonuç EKOMVET'e girilir. Ayrıntı: FM-200 nedir? HFC-227ea ve F-gaz kuralları.
  • Tedarikçide TS 13905 Hizmet Yeterlilik Belgesi aranır mı?

    Florlu sera gazı içeren sabit yangından korunma ekipmanını üçüncü kişiler için kuran veya bakımını yapan firmanın, Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik'in 17. maddesine göre TSE'den TS 13905 kapsamında Hizmet Yeterlilik Belgesi alması zorunludur. HFC-227ea kullanan bir sistem teklif ediliyorsa bu belgeyi ve personelin Mesleki Yeterlilik Belgesini isteyin. Florlu gaz içermeyen aerosol sistemler bu yükümlülüğün dışındadır. Ayrıntı: Otomatik yangın söndürme sistemi: tedarikçi seçimi.
  • Otomatik yangın söndürme sisteminin fiyatını hangi etmenler belirler?

    Fiyatı belirleyen başlıca etmenler korunan net hacim, hacimdeki yanıcı yük, hacmin sızdırmazlığı, algılama ve kontrol düzeni, boru ve tüp gibi altyapı ihtiyacı, mevzuat yükümlülükleri ve bakım planıdır. Bu yüzden fiyat proje bazında oluşur. Teklifleri karşılaştırırken aynı net hacim, aynı güvenlik payı ve aynı kapsam üzerinden hazırlandıklarını kontrol edin. Ayrıntı: Otomatik yangın söndürme sistemi: tedarikçi seçimi.

Aerosol söndürme

  • Aerosol yangın söndürme sistemi gazlı bir sistem midir?

    Aerosol yalnız gaz değildir: gazın içinde asılı duran ince katı parçacıklarla gazların karışımıdır ve söndürmeyi asıl katı parçacıklar yapar. Halk arasında "aerosol gazlı yangın söndürme" dense de söndürücü madde tetiklenene kadar jeneratörün içinde katı halde ve basınçsız durur. Üreticinin teknik sunumuna göre AF-X Fireblocker aerosolünün yaklaşık yüzde 68'i gaz, yüzde 32'si katı parçacıktır. Ayrıntı: Aerosol yangın söndürme sistemi nedir?.
  • Aerosol, yangını oksijeni azaltarak mı söndürür?

    Hayır. Aerosol, alevdeki serbest radikallerle kimyasal olarak tepkimeye girer ve yanma zincirini keser; inert gazlar gibi ortamdaki oksijeni seyrelterek çalışmaz, fiziksel soğutma ve kimyasal zincir kırma birlikte etki eder. Bu, boşalma sırasında hacmin solunabilir olduğu anlamına gelmez: aerosol bulutu görüş mesafesini düşürür ve üreticinin sunumuna göre tepkimenin gaz ürünleri arasında karbon monoksit de bulunur. Hacim, tasarımdaki tahliye prosedürüne göre boşaltılır. Ayrıntı: Aerosol yangın söndürme sistemi nedir?.
  • Aerosol sistemi sprinkler sisteminin yerine geçer mi?

    Aerosol sistemi kapalı bir hacmi, örneğin bir panoyu, makine dairesini veya teknik odayı kaynağında korur. Binanın yangın yönetmeliğine göre gereken sprinkler, algılama ve alarm sistemlerini tamamlar, onların yerine geçmez. Hangi sistemin zorunlu olduğuna onaylı yangın projesi karar verir. Ayrıntı: Aerosol yangın söndürme sistemi nedir?.
  • Aerosol söndürme sistemi insan bulunan bir odada kullanılabilir mi?

    Aerosol sistemleri esas olarak normalde insan bulunmayan hacimler için tasarlanır. İnsanların girip çıktığı bir hacimde boşalmadan önce sesli ve ışıklı uyarı, tahliyeye yetecek bir gecikme ve yazılı bir tahliye prosedürü planlanır. Boşalma sırasında görüş mesafesi düşer. Üreticinin sunumuna göre aerosol gazı karbon monoksit de içerir; bu yüzden boşalmadan sonra hacim havalandırılmadan içeri girilmez. Sürekli insan bulunan salonlarda ekipman içi koruma veya başka sistemler öne çıkar. Ayrıntı: Aerosol söndürme hangi durumlarda uygundur?.
  • Aerosol açık alanda veya havalandırmalı bir hacimde çalışır mı?

    Aerosol, söndürücü yoğunluğunun hacimde korunmasına dayanır. Bu yüzden açık alanlarda ve kapatılamayan büyük açıklıkları olan hacimlerde doğru seçim değildir. Cebri havalandırmalı hacimlerde fanlar ve damperler söndürme anında otomatik olarak kapatılır; kapı ve menfezlerin de bu sırada kapalı kalması gerekir. Ayrıntı: Aerosol söndürme hangi durumlarda uygundur?.
  • Bir hacim için kaç aerosol jeneratörü gerekir?

    Jeneratör sayısı net hacimden çıkar: odanın brüt hacminden içindeki makine ve sabit ekipmanın kapladığı hacim düşülür, tasarıma yüzde 30 güvenlik payı eklenir. AF-X Fireblocker Nano serisinde net korunan hacim NANO CXXS için 0,4 m³, NANO BL için 56 m³'tür. Daha büyük hacimlerde birden fazla jeneratör kullanılır; kesin sayı üreticinin hesap tablosuyla ve onaylı projeyle belirlenir. Ayrıntı: Aerosol söndürme hangi durumlarda uygundur?.
  • Aerosol jeneratörü bir kez çalıştıktan sonra ne yapılır?

    Jeneratör tek kullanımlıktır, yeniden doldurulmaz; boşalan jeneratörü aynı model yenisiyle değiştiriyoruz. Hacmi havalandırdıktan sonra kalan ince tozu kısa süre içinde temizlemek gerekir: toz kuruyken iletken değildir, nem çektiğinde iletken ve korozif hale gelebilir. Söndürmeye yol açan arıza giderilmeden sistemi yeniden devreye almıyoruz. Ayrıntı: Aerosol yangın söndürme sistemi nedir?.
  • Aerosol kalıntısı pano ekipmanına zarar verir mi?

    Yoğunlaştırılmış aerosol, kuru haldeyken iletken olmayan ince bir toz bırakır. Bu toz nem çektiğinde iletken ve korozif hale gelebilir, bu yüzden söndürmeden sonra pano kısa sürede temizlenmeli ve ekipman kontrol edilmelidir. Hassas elektronik kartların yoğun olduğu kabinlerde kalıntı konusu tasarım aşamasında değerlendirilir. Ayrıntı: Pano içi yangın söndürme sistemi: gaz mı, aerosol mü?.
  • Aerosol lityum-iyon batarya yangınında nasıl bir rol üstlenir?

    Aerosol, alevdeki serbest radikallerle tepkimeye girerek yanmayı bastırır. Termal kaçağa girmiş hücre ısı ve yanıcı gaz üretmeyi sürdürebileceği için gaz algılama, havalandırma, hücre ayrımı ve patlama önlemleri batarya sisteminin tasarımında kalır. Kiwa, AF-X Systems B.V. adına BRL-K21045 SCP05 kapsamında 18 Nisan 2023 tarihli bir ürün sertifikası düzenlemiştir; sertifikanın hangi ürün ve yapılandırmayı kapsadığı belge ekinde tanımlıdır ve proje başında kontrol edilir. Ayrıntı: Server odası, MCC ve BESS için yangın söndürme.
  • Aerosol söndürme sistemi elektrikli araç yangınını söndürür mü?

    Tek başına söndüremez. Araç bataryası kapalı bir muhafazanın içindedir, termal kaçak kendi ısısını üretir ve aerosol bataryayı soğutmaz. AF-X Fireblocker'ın şarj altyapısındaki yeri, şarj istasyonlarını besleyen dağıtım panoları, kontrol kabinleri ve kumanda dolapları gibi kapalı küçük hacimlerdir. Araç yangınında binanın sprinkler, duman tahliyesi ve itfaiye müdahalesi esastır. Ayrıntı: Elektrikli araç yangını ve kapalı otopark.

Gemi ve yat

  • Teknemin makine dairesinde sabit yangın söndürme sistemi zorunlu mu?

    Teknenin türüne bağlıdır. Gemilerin Teknik Yönetmeliği'nin 57. maddesi, Türk bayraklı yeni ticari gemilerde şu eşiklerden biri sağlanıyorsa makine mahallinin sulu sistemler hariç sabit bir sistemle korunmasını ister: tutuşma sıcaklığı 55 °C'nin altında yakıtla tam boy 15 metre ve üzeri, ana makinelerin toplam gücü 736 kW ve üzeri ya da 36'dan fazla yolcu taşıyan yolcu gemisi. Ticari yatlarda yönetmeliğin denetim listesi bu sistemi liman seferinde aramaz. Türk Loydu klaslı yatlarda A kategori makine mahalleri için sabit sistem gerekir; 24 metreden küçük yatlarda sistem için ISO 9094 istekleri uygulanabilir. Ayrıntı: Yat ve tekne makine dairesinde yangın söndürme.
  • Yat makine dairesinde aerosol söndürme sistemi kullanılabilir mi?

    Kullanılabilir, ancak kabul yolu kurala göre değişir. Türk Loydu klaslı yatlarda CO2 dışındaki sabit sistemleri TL özel olarak değerlendirir; TL'nin gemiler için yazdığı Makina Kuralları ise aerosol sistemlerinde TL tip onayı arar ve IMO MSC.1/Circ.1270 kılavuzunu referans gösterir. Türk bayraklı ticari teknelerde kabulü İdare değerlendirir. AF-X için Türk Loydu tip onayı kaydı bulunmamaktadır (TL veritabanı, kontrol 2026-10-08); TL klaslı teknede proje öncesi TL'ye danışılmalıdır. Proje başlamadan önce klas kuruluşu veya İdare ile hangi belgenin kabul edileceği netleştirilmelidir. Ayrıntı: Yat ve tekne makine dairesinde yangın söndürme.
  • Söndürme öncesinde uyarı süresi ne kadar olmalı?

    IMO MSC.1/Circ.1270, personelin normalde çalıştığı veya girebildiği hacimlerde sesli ve görsel uyarının tahliye için gereken süre boyunca ve söndürücü salınmadan en az 20 saniye önce verilmesini ister. Kılavuz ayrıca söndürücünün iki ayrı kumandayla serbest bırakılmasını öngörür. Gemilerin Teknik Yönetmeliği de söndürücü madde püskürtülmeden önce sesli ve ışıklı alarm şartı koyar. Ayrıntı: Yat ve tekne makine dairesinde yangın söndürme.

Yasal uyarı: Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; yangın risk analizi, söndürme projesi ve uygulama kararlarının yerine geçmez. Kapalı hacim sistemleri binanın yangın algılama ve söndürme sistemlerinin yerine geçmez, onları tamamlar. Sistem seçimi ve kapasite hesabı; yetkili mühendis tarafından hazırlanan ve ruhsat veren idarece onaylanan proje kapsamında, BYKHY, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı ve gerektiğinde Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde yapılmalıdır. Ürün belgelerinin kapsamı ve geçerliliği projeyi onaylayacak idareyle teyit edilmelidir. Gemi ve yat uygulamalarında bina mevzuatı yerine denizcilik mevzuatı ve klas kuralları esas alınır.

Hazırlayan: Özen Acar, Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisi Acarsan Makina Mühendislik Denizcilik ve İnşaat Ltd. Şti., +90 542 807 22 62, info@afx.com.tr