Otomatik yangın söndürme sistemi kurulumu: 6 adım
Özet
- Otomatik yangın söndürme sistemi kurulumu altı adımda ilerler: keşif, söndürme projesi ve onay, montaj, elektriksel bağlantı, devreye alma testleri ve belgeli teslim.
- BYKHY'ye göre yangın söndürme projesi tesisat projelerinden ayrı hazırlanır ve ruhsat vermeye yetkili merci onayıyla uygulanır; sistemdeki bütün ekipmanın sertifikalı olması şarttır.
- AF-X Nano datasheet'lerine göre kapasite net hacimden hesaplanır ve tasarıma %30 güvenlik payı eklenir; B serisi datasheet'leri net hacim için makine ve sabit ekipman hacminin düşülmesini ister.
- Montajda azami montaj yüksekliği ve jeneratör ağzındaki çıkış sıcaklığı mesafesi modele göre değişir; devreye alma testleri jeneratör ateşlenmeden yapılır.
- Korunacak hacminize uyan modelleri ve montaj değerlerini AF-X Fireblocker Nano serisi sayfasında inceleyin.
Otomatik yangın söndürme sistemi kurulumu nasıl yapılır? Kısa Cevap
Otomatik yangın söndürme sistemi kurulumu altı adımda yapılır: keşif ve risk tanımı, söndürme projesi ve onay, montaj, elektriksel bağlantı, devreye alma testleri ve belgeli teslim. BYKHY'ye göre söndürme projesi tesisat projelerinden ayrı hazırlanır, ruhsat vermeye yetkili merci onayıyla uygulanır ve bütün ekipman sertifikalı olmalıdır. Kesin tasarımı yetkili mühendis yapar.
Kurulum hangi adımlardan oluşur?
Otomatik yangın söndürme sistemi kurulumu, sahadaki montajdan çok daha geniş bir iştir. Montaj, altı adımlık sürecin yalnızca üçüncü adımıdır; öncesinde hacmin tanınması ve projenin onaylanması, sonrasında testler ve belgeli teslim gelir. Buradaki altı adım, işin kurulum tarafındaki adımlarıdır; risk analizinden bakıma uzanan genel proje sürecinin adımlarıyla aynı adları taşımaz. Aşağıdaki tablo her adımda ne yapıldığını, işi kimin yürüttüğünü ve adımın sonunda elde hangi çıktının kalması gerektiğini gösterir:
| Adım | Ne yapılır | İşi kim yürütür | Adımın çıktısı |
|---|---|---|---|
| 1. Keşif ve risk tanımı | Korunacak hacim ölçülür, açıklıklar, havalandırma, yanıcı yük ve insan bulunma durumu kaydedilir | Tedarikçi ve tesisin teknik ekibi | Keşif raporu, ön boyutlandırma |
| 2. Söndürme projesi ve onay | Tasarım standardına göre kapasite, yerleşim ve kumanda kurgusu çizilir | Yetkili proje mühendisi; onay ruhsat vermeye yetkili merci | Onaylı söndürme projesi |
| 3. Montaj | Jeneratörler, algılama elemanları ve kontrol ünitesi projeye göre yerleştirilir | Uygulayıcı firma | Uygulanan yerleşim |
| 4. Elektriksel bağlantı | Ateşleme devresi, algılama hattı, alarm, fan ve enerji kesme bağlantıları yapılır | Uygulayıcı firma ve tesisin elektrik sorumlusu | Bağlantı listesi |
| 5. Devreye alma | Algılama, alarm, gecikme ve kumanda çıkışları ateşleme yapılmadan sınanır | Uygulayıcı firma, tesis temsilcisi gözetiminde | İmzalı test kaydı |
| 6. Teslim | Belgeler, kullanım ve olay sonrası talimatı, bakım planı devredilir | Uygulayıcı firma ve bina sahibi veya işveren | Teslim dosyası |
Üçüncü sütun tarafları birbirinden ayırır.
Tedarikçi ürünü ve ön boyutlandırmayı getirir; projeyi çizen yetkili mühendis ile projeyi onaylayan idare ayrı taraflardır. Uygulayıcı firma montajı, bağlantıyı ve devreye almayı yapar, bina sahibi veya işveren de sistemi teslim alıp işletir. Bu yazı sahadaki kurulum adımlarına odaklanır.
Keşifte hangi bilgiler toplanır?
Keşif, korunacak hacmin söndürme açısından tanınmasıdır ve kapasite hesabının bütün girdileri bu adımda toplanır. Eksik bir keşif bilgisi projede yanlış model ya da yanlış yerleşim olarak geri döner. Keşifte topladığımız bilgiler şunlardır:
- Hacmin iç ölçüleri. Odanın veya panonun iç uzunluğunu, genişliğini ve yüksekliğini ölçeriz. AF-X Fireblocker Nano datasheet'lerindeki korunan hacimler EN 2 A sınıfı yangın için net hacimdir. B serisi datasheet'leri, net hacmi bulmak için makinelerin ve diğer sabit ekipmanın kapladığı hacmin brüt oda hacminden düşülmesini ister.
- Açıklıklar ve sızdırmazlık. Kapılar, kablo geçişleri, havalandırma menfezleri ve kapatılamayan boşluklar not edilir. Aerosol de gazlı sistemler gibi kapalı bir hacimde, tasarım yoğunluğunu koruyarak söndürür.
- Havalandırma ve hava akışı. Fanları, klima santrallerini ve damperleri listeleriz. Söndürme anında hangisinin duracağına, hangisinin kapanacağına projede karar verilir.
- Yanıcı yük ve yangın sınıfı. Hacimde kablo ve plastik izolasyon mu, kağıt arşiv mi, makine yağı mı yanacak? Aerosol tasarımında esas alınan söndürme yoğunluğu yanan malzemeye göre değişebilir.
- İnsan bulunma durumu. Hacimde sürekli insan mı bulunuyor, hacme ara sıra mı giriliyor, yoksa hacim insansız mı? Uyarı, gecikme ve elle kumanda kurgusu bu cevaba göre şekillenir.
- Ortam koşulları. Sıcaklığı, nemi, tozu, titreşimi ve korozif etkenleri kaydederiz. Algılama elemanının ve kontrol ünitesinin yeri bu koşullara göre seçilir.
Keşfin sonunda elimizde ön boyutlandırma olur: hangi modelden kaç adet gerektiğine dair bir öneri. Ön boyutlandırmayı üreticinin hesap tablosuyla birlikte yaparız. Kesin tasarım, bir sonraki adımda söndürme projesini hazırlayan yetkili mühendisin işidir.
Korunacak hacim tek bir elektrik panosuysa keşif çok daha kısa sürer, ama aynı mantıkla ilerler: iç ölçü, açıklık, fan. Pano ölçeğindeki kapasite hesabını ve tüplü gaz ile aerosol karşılaştırmasını pano içi yangın söndürme sistemi rehberimizde adım adım anlattık.
Söndürme projesine neler girer?
Söndürme projesi, keşif verisini sahaya uygulanabilir bir tasarıma çeviren belgedir ve montajın, bağlantının ve devreye almanın her adımı bu projeye göre yürür. BYKHY'ye göre söndürme projesi tesisat projelerinden ayrı hazırlanır ve ruhsat vermeye yetkili merci onayıyla uygulanır. Onay sürecini ve tarafların sorumluluklarını işletmeler için yangın önleme süreci yazımızda ayrıntılı anlattık; burada projenin kurulumu doğrudan belirleyen içeriğine bakıyoruz.
Aerosol söndürme sistemi BYKHY'de adıyla geçmez. Yönetmeliğin 5. maddesinin ikinci fıkrası, yönetmelikte yeterli hüküm bulunmayan konularda tasarımcının Türk Standartlarını, bunlar yoksa Avrupa Standartlarını esas almasını, ikisinde de düzenlenmeyen konularda uluslararası geçerliliği kabul edilen standartların kullanılabileceğini söyler. Aerosolde bu sıra şöyle işler: bileşenler EN 15276-1'e göre test edilir, tasarım, montaj ve bakımda EN 15276-2 esas alınır; ISO 15779 ve NFPA 2010 bunların düzenlemediği konularda kullanılabilir.
Projede kapasite güvenlik payıyla hesaplanır: AF-X Nano datasheet'leri tasarımda %30 güvenlik payı ve üreticinin hesap tablosunu ister. Kiwa'nın elektrik panoları için yayımladığı teknik not da söndürme yoğunluğuna aynı büyüklükte, 1,3 katsayısını uygular; iki pay üst üste eklenmez. Kiwa notuna göre yoğunluk A sınıfı tahta kalıp testindeki değerden alınır; plastik testindeki değer daha yüksek çıkarsa o değer esas alınır.
Kapasitenin yanında projeye şunlar girer:
- jeneratörlerin ve algılama elemanlarının yerleşim planı,
- algılama yöntemi ve kontrol ünitesi,
- alarm, gecikme ve elle kumanda kurgusu,
- söndürme anında duracak fanlar, kapanacak damperler ve kesilecek enerji beslemeleri,
- bina yangın alarm sistemine verilecek alarm ve arıza sinyalleri,
- söndürmeden sonra hacme giriş, havalandırma ve temizlik prosedürü.
Listedeki her satır, ileride sahada bir montaj ya da test kalemine dönüşür. Projede yazılmayan bir fan durdurma komutu montajda kurulmaz, devreye almada da sınanmaz. Bu yüzden keşifte topladığımız bilgilerin projeye eksiksiz geçtiğini, montaj başlamadan önce proje mühendisiyle birlikte kontrol ederiz.
Ürün tarafında BYKHY'nin 90. maddesi sistemde kullanılacak bütün ekipmanın sertifikalı olmasını şart koşar. AF-X Fireblocker Nano serisinin belgelerini ve kapsamlarını belgeler ve standartlar sayfamızda bulabilirsiniz; belgenin projenizdeki kullanım için yeterliliğini projeyi onaylayacak idare değerlendirir.
Montajda hangi mesafelere ve sınırlara bakılır?
Montaj, onaylı projedeki yerleşimin sahaya birebir aktarılmasıdır ve aerosolde en kritik iki sınır montaj yüksekliği ile çıkış sıcaklığı mesafesidir. Montaj başlamadan önce iş izni, enerji kesme ve kilitleme-etiketleme (LOTO) düzeni tesisin İSG ekibiyle birlikte planlanır; özellikle pano içi montajda bu adım atlanamaz.
AF-X Fireblocker Nano datasheet'lerinde (2026 revizyonu) montajı doğrudan etkileyen değerler şunlardır:
| Model | A sınıfı net korunan hacim | Azami montaj yüksekliği | Boşalma uzunluğu | 75 °C çıkış sıcaklığı mesafesi |
|---|---|---|---|---|
| NANO CXXS | 0,4 m³ | 1,5 m | 1,5 m | 50 cm'nin altında |
| NANO CS | 2,0 m³ | 1,5 m | 1,5 m | 50 cm'nin altında |
| NANO CM | 5,5 m³ | 1,5 m | 1,5 m | 150 cm'nin altında |
| NANO BXS | 9,2 m³ | 2,6 m | 2,0 m | 242 cm |
| NANO BS | 13,3 m³ | 3,0 m | 2,5 m | 200 cm'nin altında |
| NANO BM | 32 m³ | 5,0 m | 5,0 m | 150 cm'nin altında |
Bu değerler sahada üç karara dönüşür.
Birincisi yükseklik. Datasheet'teki azami montaj yüksekliği, jeneratörün monte edilebileceği en yüksek konumu verir: NANO BS'te 3,0 m, NANO BM'de 5,0 m. Bu değerin tavan yüksekliğiyle nasıl ilişkilendirileceği üreticinin hesap tablosu ve onaylı projeyle belirlenir. İkincisi çıkış sıcaklığı. Tepkime sırasında jeneratör ağzından çıkan aerosol sıcaktır; datasheet'teki mesafe, sıcaklığın 75 °C'nin altına indiği uzaklığı gösterir. Bu mesafe içinde kablo demeti, ısıya hassas kart, yanıcı malzeme veya insan geçiş yolu kalmayacak şekilde yerleşim projede çizilir. Elektrik Mühendisleri Odasında (EMO) yayımlanan elektrik alanları bildirisi de tepkime sırasında cihaz çevresinde aşırı ısınma olabileceğini ve cihaz seçimi ile yerleşiminin uzmanlık istediğini vurgular. Üçüncüsü yön. Jeneratör ağzı, boşalma uzunluğu boyunca aerosolün serbestçe yayılabileceği yöne bakmalı; servis için jeneratöre erişim de korunmalıdır.
Algılama elemanının montajı aynı titizliği ister. Lineer ısı kablosunu riskli bölgelerin, yani kablo demetlerinin, klemenslerin ve şalt cihazlarının üzerinden geçiririz; kontrol ünitesini ise bakımda ulaşılabilir, ortam koşullarının izin verdiği bir yere koyarız.
Jeneratör azami montaj yüksekliğinin altında, ağzının önü boş; ısı kablosu riskli bölgelerin üzerinden geçiyor.
Korunacak hacmin ölçülerini ve fotoğraflarını gönderin, keşif ve ön boyutlandırmayı birlikte planlayalım: iletişim sayfası.
Elektriksel bağlantı ve kumanda kurgusu nasıl kurulur?
Elektriksel bağlantı adımı, algılama elemanı ile jeneratör arasındaki kumanda zincirini ve sistemin binadaki alarm ve izleme sistemleriyle haberleşmesini sağlayan sinyalleri kurar. Kablo kesiti ve hat uzunluğu, datasheet'teki 1,0 A ateşleme akımını jeneratöre ulaştıracak şekilde seçilir. Kontrol ünitelerinin, algılama yöntemlerinin ve ateşleme değerlerinin ayrıntısını otomatik söndürme sistemlerinin nasıl tetiklendiğini anlattığımız yazıda topladık; bu bölüm kurulumda yapılan bağlantılara odaklanır.
Kabloları onaylı projedeki bağlantı şemasına göre çekeriz. Algılama hattı ile ateşleme hattını ayrı ayrı etiketleriz; bakımda ve olası bir arızada hangi hattın hangi jeneratöre gittiğini etiket ve uygulanan yerleşim planı gösterir.
Bağlantı adımında projede tanımlanan şu çıkışlar fiziksel olarak kurulur:
- Fan ve damper kumandası. Söndürme anında havalandırma durmazsa aerosol hacimden hızla atılır ve tasarım yoğunluğu oluşmaz.
- Enerji kesme. Arızalı devre enerjili kalırsa söndürmeden sonra yangın yeniden başlayabilir; mümkün olan yerde beslemenin kesilmesi planlanır.
- Bina yangın alarm sistemine sinyal. BYKHY'nin 79. maddesi, binada algılama ve uyarı sistemi varsa gazlı söndürme sisteminin alarm ve arıza çıkışlarının yangın alarm sistemine bağlanıp ayrı bölgesel göstergelerle izlenmesini ister. Aerosol bu maddede adıyla geçmez, ama aynı izlemeyi projeye koymanızı öneririz.
- Uyarı ve elle kumanda. İnsan bulunabilecek hacimlerde boşalmadan önce sesli ve ışıklı uyarı, tahliye için gecikme ve elle tetikleme butonu kurulur.
İnsanlı hacimlerde kurguya iki şey eklenir. EMO'da yayımlanan elektrik alanları bildirisine göre insan bulunabilecek mekanlarda önce insan tahliyesi, sonra söndürme amaçlanır. Aynı bildiri, otomatik konumda kalan sistemlerde algılama süresini kısaltmak için her koruma alanında en az iki noktasal dedektör önerir; biri ön uyarı, diğeri ikinci alarm olarak kullanılır ve ortamda insan varsa kaçış için gecikme sağlanır.
Devreye alma testlerinde neler doğrulanır?
Devreye alma, kurulan sistemin onaylı projede yazdığı gibi çalıştığının jeneratör ateşlenmeden kanıtlanmasıdır. Aerosol jeneratörü tetiklendiğinde içindeki katı bileşik tükenir. O yüzden gerçek boşalma yapmayız; zincirin her halkasını tek tek sınarız.
AF-X Nano datasheet'leri test kayıt akımını en fazla 40 mA (0,04 A, 5 dakika içinde) olarak verir; ateşleme devresi bu değeri aşmayan bir cihazla ölçülür, ölçüm yöntemi üreticinin talimatıyla teyit edilir. Aşağıdaki tablo genel devreye alma uygulamasını özetler; ayrıntılı yöntem kontrol ünitesinin üretici talimatına ve onaylı projeye göre belirlenir.
| Test | Nasıl sınanır | Beklenen sonuç |
|---|---|---|
| Algılama | Algılama hattında, kontrol ünitesi üreticisinin tarif ettiği yöntemle alarm benzetimi yapılır | Kontrol ünitesi alarm durumuna geçer |
| Ateşleme devresi | Jeneratör yerine eşdeğer yük bağlanır veya devre, 40 mA sınırını aşmayan ölçümle kontrol edilir | Ateşleme komutu yük üzerinde görülür, devre sürekliliği doğrulanır |
| Arıza izleme | Kontrol ünitesinde bu çıkış varsa, algılama hattı ve ateşleme hattı kontrollü olarak açılır | Arıza sinyali kontrol ünitesinde ve bina izleme sisteminde görülür |
| Uyarı ve gecikme | Alarm senaryosu baştan sona çalıştırılır | Sesli ve ışıklı uyarı devreye girer; projede gecikme tanımlıysa projedeki sürede tamamlanır |
| Elle kumanda | Kontrol ünitesinde bu buton varsa, elle tetikleme butonu jeneratör yerine eşdeğer yük bağlıyken denenir | Komut projedeki kurguya uygun işler |
| Kumanda çıkışları | Fan, damper ve enerji kesme röleleri izlenir | Projede tanımlanan her ekipman durur, kapanır veya beslemesi kesilir |
Tablodaki son satır ayrı bir koordinasyon ister. Fan ve damper komutları çoğu zaman başka bir yüklenicinin kurduğu sistemlere gider. Bu yüzden devreye almaya o sistemlerin sorumlularının da katılmasını isteriz.
İşyerlerinde bu adım ayrıca mevzuata bağlanır. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği'nin 7. maddesi, güvenliği kurulma ve montaj şartlarına bağlı iş ekipmanında periyodik kontrolün kurulumdan sonra ve ilk kullanımdan önce yetkili kişilerce yapılmasını ister. Yönetmeliğin EK-III'ü yangın mekanik tesisatının periyodik kontrolünde tesisat projesinin aranacağını ve tesisatın projeye, BYKHY'ye ve ilgili standartlara uygunluğunun değerlendirileceğini söyler. Sisteminizin ilk periyodik kontrolünün ne zaman yapılacağını işyerinizin İSG profesyoneliyle netleştirin.
Teslimde hangi belgeler verilir?
Teslim, sistemin işletmeye belgeleriyle devredildiği adımdır ve sonraki her bakımın ve denetimin dayanağı bu dosyadır. BYKHY'ye göre periyodik kontrol, test ve bakım, bina sahibi, yöneticisi veya bunların sorumluluklarını yazılı olarak devrettiği bina yetkilisince yaptırılır. Teslim dosyası, bu kişinin işi ilk günden itibaren yürütebilmesi için hazırlanır.
Teslim dosyasında bulunması gerekenler:
| Belge | İçerik | Neden gerekli |
|---|---|---|
| Onaylı söndürme projesi | Kapasite hesabı, yerleşim, kumanda kurgusu | Denetimde ve periyodik kontrolde aranır |
| Uygulanan yerleşim planı | Sahada yapılan değişiklikleri içeren son durum | Bakımda jeneratörlerin ve kabloların yerini gösterir |
| Ürün belgeleri ve datasheet'ler | Modellerin belgeleri ve teknik değerleri | BYKHY m.90(3) sertifika koşulu için sunulur; yeterliliği projeyi onaylayan idare değerlendirir |
| Devreye alma test kaydı | Her testin sonucu, tarih ve imzalar | Sistemin projeye uygun çalıştığının kanıtı |
| Kullanım ve olay sonrası talimatı | Alarm halinde yapılacaklar, söndürmeden sonra odaya giriş, havalandırma ve temizlik | İşletme personelinin doğru davranması |
| Bakım planı | Kontrol aralıkları, pil kontrolü, kayıt formu | BYKHY 100. madde; işyerinde standartta süre yoksa yılda bir periyodik kontrol |
Olay sonrası talimatı aerosolün kalıntısıyla başlar. Aerosol kuru haldeyken iletken olmayan ince bir toz bırakır; bu toz nem çektiğinde iletken ve korozif hale gelebildiği için söndürmeden sonra kısa sürede temizlenmelidir. Talimat, söndürmeden sonra hacme kimin, ne zaman ve hangi havalandırmadan sonra gireceğini, ekipmanın nasıl kontrol edileceğini ve sistemin nasıl yeniden devreye alınacağını yazar.
Periyodik kontrol için işyerlerinde bir azami aralık vardır. İş Ekipmanları Yönetmeliği'nin EK-III'ündeki tabloya göre yangın söndürme sistemlerinin periyodik kontrolü, standartlarda süre belirtilmemişse yılda bir yapılır. Aynı yönetmelik periyodik kontrol sonuçlarının ıslak imzalı veya güvenli elektronik imzalı olarak kayıt altına alınmasını ve saklanmasını ister. TEC kullanılan sistemlerde pil durumu her kontrolde ayrıca izlenir.
Gemi ve yatlardaki kurulumlar bu bina sürecine değil, denizcilik kurallarına ve klas kuruluşunun ya da Denizcilik Genel Müdürlüğünün (İdare) kabulüne tabidir; teslim belgeleri de o çerçevede hazırlanır.
Sonuç: kurulumu belgeli bir zincir olarak planlayın
Otomatik yangın söndürme sistemi kurulumu sahadaki montajla sınırlı bir iş değildir: keşifte ölçülen net hacimden onaylı projeye, montaj mesafelerinden imzalı test kaydına kadar her adım bir sonrakinin dayanağıdır. BYKHY'ye göre proje ayrı hazırlanır ve onaya bağlanır, ekipmanın sertifikalı olması şarttır, bakımın sorumluluğu bina sahibinde veya yöneticisindedir. İşyerinde buna, standartta daha kısa bir süre yoksa, en geç yılda bir periyodik kontrol eklenir. Bu zinciri baştan planlamak, devreye almada çıkabilecek eksikleri proje aşamasında görmenizi sağlar. Kuruluma başlamadan önce sistem türünü seçmek için otomatik yangın söndürme sistemleri rehberimize göz atın.
AF-X Fireblocker, ArianeGroup bünyesindeki APP ile geliştirilen yoğunlaştırılmış aerosol yangın söndürme sistemidir; Türkiye distribütörü Dikey Mühendislik'tir; denizcilik sektöründe satış, montaj ve teknik destek hizmetlerini Tuzla, İstanbul merkezli Acarsan sunar. Aerosolün nasıl söndürdüğünü ve hangi bileşenlerden oluştuğunu aerosol yangın söndürme sistemi sayfamızda anlattık.
Keşif randevusu ve ön boyutlandırma için bize +90 542 807 22 62 numarasından veya info@afx.com.tr adresinden ulaşabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Otomatik yangın söndürme sistemi kurulumu ne kadar sürer?
Süreyi dört etmen belirler: korunacak hacim sayısı, proje onay süreci, enerji kesme ve iş izni planı ile bina yangın alarm sistemine entegrasyon. Tek bir pano için yapılan iş, çok bölgeli bir tesisten kısa sürer. Takvimi, keşifte toplanan bilgilerle ve onaylı projeye göre birlikte çıkarırız.Devreye alma testinde aerosol jeneratörü boşaltılır mı?
Hayır. Aerosol jeneratörü tetiklendiğinde içindeki katı bileşik tükenir, bu yüzden devreye almada algılama, alarm, arıza izleme, gecikme, fan ve enerji kesme komutları jeneratör ateşlenmeden sınanır. AF-X Fireblocker Nano datasheet'leri test kayıt akımını en fazla 40 mA (5 dakika içinde) olarak verir; ateşleme ise 1,0 A'lik akımla olur.Kurulum sırasında tesis çalışmaya devam edebilir mi?
Bu, korunacak hacme ve enerji kesme gereğine bağlıdır. Pano içi montaj ve bağlantılarda panonun enerjisi kesilir, kilitleme ve etiketleme (LOTO) uygulanır ve iş izni alınır; bu işler tesisin İSG ekibiyle planlanan duruş aralıklarına yerleştirilir. Devreye almada fan, damper ve enerji kesme komutları da sınandığı için bu testlerin zamanı ilgili sistemlerin sorumlularıyla birlikte belirlenir.Kurulum için hangi belgeler hazırlanmalı?
Ruhsat vermeye yetkili merciin onayladığı söndürme projesi, ürünlerin belge ve datasheet'leri, keşif raporu, iş izinleri ve enerji kesme planı kurulumdan önce hazır olmalıdır. Teslimde bunlara uygulanan yerleşim planı, devreye alma test kaydı, kullanım ve olay sonrası talimatı ile bakım planı eklenir.Mevcut bir binaya sonradan otomatik söndürme sistemi kurulabilir mi?
Kurulabilir. Aerosol jeneratörleri basınçsız, kendi içinde bütün birimlerdir; boru hattı ve tüp odası gerektirmedikleri için mevcut panolara ve odalara yerleştirilebilirler. Yine de söndürme projesinin hazırlanması, yetkili merciin onayı ve korunan hacmin sızdırmazlık ile havalandırma koşullarının ele alınması gerekir.İnsan bulunabilecek bir odada kurulumda neye dikkat edilir?
İnsan bulunabilecek hacimlerde önce tahliye, sonra söndürme amaçlanır. Projede boşalmadan önce sesli ve ışıklı uyarı, tahliye için gecikme, elle kumanda ve söndürme sonrası odaya giriş ve havalandırma prosedürü tanımlanır. Tasarım yoğunluğu ve bu prosedür yetkili mühendisle belirlenir ve devreye almada sınanır.
Kaynaklar
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, Resmi Gazete 19.12.2007/26735, Madde 5, 6, 79, 90 ve 100 (mevzuat.gov.tr konsolide metin).
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, Resmi Gazete 25.04.2013/28628, Madde 7 ve EK-III (ikisi de Resmi Gazete 23.12.2025/33116 ile değişik).
- Kiwa NCP, Fire Protection of electrical cabinets, K23001 memo no. 2020.1, 1 Nisan 2020.
- G. Aktaş, Elektrik Alanlarında (Trafo, Jeneratör, Enerji Dağıtım Pano, Server Odaları vb) Yangın Korunum Konsepti, EMO bildirisi.
- AF-X Fireblocker NANO CXXS, CS, CM, BXS, BS ve BM datasheet'leri (2026 revizyonu).
Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yangın risk analizi, söndürme projesi ve uygulama kararlarının yerine geçmez. Pano içi sistemler binanın yangın algılama ve söndürme sistemlerinin yerine geçmez, onları tamamlar. Sistem seçimi ve kapasite hesabı; yetkili mühendis tarafından hazırlanan ve ruhsat veren idarece onaylanan proje kapsamında, BYKHY, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı ve gerektiğinde Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde yapılmalıdır. Ürün belgelerinin kapsamı ve geçerliliği projeyi onaylayacak idareyle teyit edilmelidir. Kurulum, devreye alma ve periyodik kontrol, ilgili mevzuatın yetkili saydığı kişilerce yapılmalıdır.
Hazırlayan: Özen Acar, Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisi Acarsan Makina Mühendislik Denizcilik ve İnşaat Ltd. Şti., +90 542 807 22 62, info@afx.com.tr
