Server odası, MCC ve BESS için yangın söndürme
Özet
- Kritik ticari varlık, yandığında işletmeyi durduran ekipman ve hacimdir; bu yazı dört örneği ele alır: server odası, MCC ve şalt odası, bataryalı enerji depolama sistemi (EDS/BESS) ve arşiv.
- Dört varlıkta yangının kaynağı, odada insan bulunup bulunmadığı ve söndürmeden sonra yeniden devreye alma koşulu farklıdır; söndürme yöntemi bu üç bilgiye göre seçilir.
- Yoğunlaştırılmış aerosol su ve basınçlı tüp kullanmaz, ama kalıntı bırakır ve odanın kapalı kalmasını ister; büyük veri merkezlerinde ve sürekli insanlı hacimlerde seçim proje şartnamesiyle teyit edilir.
- Lityum-iyon bataryada aerosol alevi bastırır; gaz algılama, havalandırma ve hücre ayrımı batarya sisteminin kendi güvenlik tasarımında kalır.
- Oda hacminize göre model ve adet görmek için AF-X Fireblocker Nano serisi teknik değerlerini inceleyin.
Kritik ticari varlıklar yangından nasıl korunur? Kısa Cevap
Kritik ticari varlıklar, yangının başladığı hacimde erken algılama ve o hacme göre boyutlandırılmış söndürmeyle korunur. Server odasında hava örneklemeli duman algılama, MCC'de pano içi ve oda koruması, BESS'te gaz algılama ve lityum senaryosunda test edilmiş sistem, arşivde kalıntı ve temizlik planı öne çıkar. Söndürücü türü ve kapasite, yetkili mühendisin hazırladığı ve idarenin onayladığı projede kesinleşir.
Hangi ticari varlıklar kritik sayılır?
Kritik ticari varlık, yandığında can ve mal kaybının ötesinde işletmenin kendisini durduran ekipman ve hacimdir. Elektrik Mühendisleri Odasında (EMO) yayımlanan elektrik alanları bildirisi bu ayrımı açıkça yapar: elektrik odaları, binadaki diğer mekanlardan farklı olarak işletmenin sürekliliği ve iş kaybı açısından ele alınmalıdır. Bildiri bir uyarı da ekler: söndürmede "her ne pahasına olursa olsun yangın söndürme" yaklaşımı doğru değildir. Yani söndürücünün ekipmana vereceği zarar da hesaba girer.
Bu yazıda dört varlık tipini aynı sorularla inceledik:
| Varlık | Tipik yangın kaynağı | Odada insan | Söndürmeden sonraki asıl soru |
|---|---|---|---|
| Server odası, sistem odası | Sunucu, UPS, kablo ve dağıtım panosu arızası | Bakım ve kurulum sırasında personel bulunur | Ekipman ne kadar sürede temizlenip yeniden devreye alınır? |
| MCC ve şalt odası | Yol verici, frekans sürücüsü, bara ve klemens ısınması | Çoğunlukla insansız, periyodik giriş | Arıza enerjili kalırsa yangın yeniden başlar mı? |
| BESS konteyneri veya batarya odası | Lityum-iyon hücrede termal kaçak | İnsansız | Hücreler ısınmayı sürdürüyor mu, yanıcı gaz birikti mi? |
| Arşiv ve belge odası | Aydınlatma ve elektrik tesisatı, bitişik teknik hacim | Kısa süreli giriş | Kağıt ve dijital ortam söndürücüden nasıl etkilenir? |
Tablonun son sütunu seçimi belirler. Server odasında söndürmeden sonraki asıl soru, ekipmanın ne kadar sürede temizlenip yeniden devreye alınacağıdır; BESS'te ise sorun söndürmeden sonra da sürebilir. Sistem türlerinin genel karşılaştırmasını aerosol, gazlı söndürme ve sprinkler karşılaştırmamızda yaptık; burada her varlığın kendi koşullarına bakıyoruz.
Dört kritik varlık tipi: jeneratörler korunan hacmin içine, algılama elemanı riskin en erken görüldüğü noktaya yerleşir.
Server odası yangından nasıl korunur?
Server odası, sunucu ve ağ ekipmanının bulunduğu, hassas klimayla sürekli soğutulan kapalı bir hacimdir ve korunmasındaki ilk zorluk hava akışıdır. EMO'da yayımlanan bildiri, orta büyüklükte bir veri merkezi örneğinde bunu ayrıntılı anlatır. CRAC adı verilen hassas klima cihazları havayı yüksek hızda çevirdiği için duman tavana ulaşamaz. Bildiri bu nedenle tavanda, yükseltilmiş döşeme altında ve klima girişlerinde havadan örnek alan hassas duman algılamayı önerir. Söndürme sistemi de çapraz bölge mantığıyla bağlanır: ön alarm ve teyit alarmından sonra geri sayım başlar, gerekirse iptal butonuyla boşaltma ertelenir. Boşaltmadan önce insanların tahliyesi esastır. Algılama ve tetikleme zincirinin ayrıntısını otomatik söndürme sistemlerinin nasıl tetiklendiğini anlattığımız yazıda ele aldık.
İkinci konu hacim. AF-X Fireblocker Nano B serisi datasheet'lerine göre tablodaki korunan hacim net hacimdir: odadaki makine ve sabit elemanların kapladığı hacim brüt oda hacminden düşülür, tasarıma %30 güvenlik payı eklenir. Yükseltilmiş döşeme ve asma tavan boşluklarının korunan hacme nasıl dahil edileceği söndürme projesinde ayrıca belirlenir.
Oda ölçeğinde kullanılan AF-X Fireblocker Nano B modellerinin datasheet değerleri (2026 revizyonu):
| Model | Söndürücü madde | A sınıfı yangın için net korunan hacim | 75 °C çıkış sıcaklığı mesafesi | 200 °C çıkış sıcaklığı mesafesi |
|---|---|---|---|---|
| NANO BXS | 750 g | 9,2 m³ | 242 cm | 100 cm |
| NANO BS | 1.050 g | 13,3 m³ | < 200 cm | < 150 cm |
| NANO BM | 2.550 g | 32 m³ | < 150 cm | < 50 cm |
| NANO BL | 3.900 g | 56 m³ | < 200 cm | < 150 cm |
Varsayımsal bir örnekle bakalım. 3,0 x 2,5 m tabanlı, 2,8 m yüksekliğinde küçük bir kenar (edge) sistem odası brüt 21 m³ eder. Rack kabinetleri ve sabit elemanlar düşüldükten sonra net hacim 18 m³ olsun; %30 payla 23,4 m³'e çıkar. İki NANO BS (toplam 26,6 m³) bu hacmi karşılar ve 3,0 m'lik azami montaj yüksekliği 2,8 m'lik tavana uyar; tek bir NANO BM (32 m³) da aday olur. Seçimde çıkış sıcaklığı mesafesi de belirleyicidir: tabloya göre küçük B modellerinin mesafesi NANO BM'den daha uzundur, bu yüzden kabinet yerleşimi model seçimiyle birlikte kontrol edilir. Hesabı üreticinin hesap tablosuyla teyit ediyoruz; kesin tasarım, söndürme projesini hazırlayan yetkili mühendisin ve projeyi onaylayan idarenin koşullarına göre netleşir.
Kalıntı konusunu baştan konuşmak gerekir.
Üreticinin lityum-iyon sunumuna göre AF-X aerosolü, 0,7-1 µm boyutunda potasyum karbonat (K2CO3) parçacıklarının ağırlıklı olarak azot, hidrojen ve karbon monoksitten oluşan bir gaz karışımında asılı kalmasıyla oluşur. Parçacıklar kuruyken iletken değildir, nem çektiğinde iletken ve korozif hale gelebilir. Bu yüzden söndürmeden sonra sunucular temizlik ve kontrol bitmeden enerjilendirilmez. Gaz karışımı nedeniyle de oda havalandırılmadan içeri girilmez; bu adımları devreye alma sırasında yazılı prosedüre bağlıyoruz.
Bir sınırı da açık söyleyelim. Büyük bir veri merkezi projesinde işletmecinin veya sigortacının söndürme şartnamesi varsa, aerosol önermeden önce o şartnameyi görmek isteriz. Bu bölümdeki hesap ve yerleşim örnekleri küçük sistem odaları, kenar (edge) odaları, telekom ve UPS kabinetleri içindir. Bu odalardaki dağıtım ve UPS panolarını içeriden korumayı, hacim sınırları ve kapasite hesabıyla birlikte pano içi yangın söndürme rehberimizde anlattık.
Sistem odası uygulamaları ve sistem seçenekleri: sistem odası ve veri merkezi yangın söndürme.
MCC ve şalt odasında söndürme nasıl planlanır?
MCC (motor kontrol merkezi), motorları besleyen ve kumanda eden çok bölmeli pano dizisidir; içinde yol vericiler, frekans sürücüleri ve baralar bulunur. MCC odasındaki yangın büyük olasılıkla bir bölmenin içinde başlar ve kapak kapalıyken duman odaya geç ulaşır. Bu yüzden korumayı iki katmanda kuruyoruz: bölme veya pano içinde kaynağında söndürme ve odanın tamamında hacim koruması.
Pano içi ve oda korumasının aynı projede kurulmasına AF-X referans dosyasındaki Indaver vakası örnek oluyor. Atık yönetimi şirketi Indaver, büyüklükleri ve durumları farklı odalar için tek tip çalışan bir sistem istedi. Elektrik yüklenicisi panolar için özel boyutlandırılmış çözümleri ve MCC alanındaki hacim korumasını birlikte kurdu, kullanım kolaylığı için bütün sistemlere aynı kontrol panelini taktı.
Referans dosyasında gerçek bir yangın vakası da var. Delft Offshore Turbine (DOT) araştırma projesinde, rüzgar türbininin dibindeki 40 ft konteynerde bulunan 400 V güç ekipmanı 2019 yazında AF-X ile korundu. Referans dosyasına göre 6 Ekim 2021'de aşırı yüklenen bir frekans sürücüsünde yangın çıktı ve sistem yangını söndürdü. Sürücü açıldığında içinde az hasar bulundu; üniteler ertesi gün değiştirildi ve sistem yeniden test edildi. MCC odasını planlarken üç bilgiye ihtiyacımız var. Birincisi enerji: söndürme anında arızalı bölmenin beslemesi kesilmezse söndürücü dağıldıktan sonra yangın yeniden başlayabilir, bu yüzden söndürme panelinin kontak çıkışıyla açtırma planlanır. İkincisi hava: pano fanları ve oda havalandırması söndürme anında durdurulur, kablo ve bara geçişleri kapatılır. EMO'da yayımlanan aynı bildiri de kablo ve bara giriş çıkışlarının yalıtılmasını, havalandırma menfezlerinin söndürmeden önce kapanmasını sızdırmazlığın ön koşulu sayar. Üçüncüsü yükseklik: NANO BM datasheet'ine göre azami montaj yüksekliği 5 m'dir; daha yüksek hacimlerde jeneratörler katmanlar halinde yerleştirilir.
BESS'te aerosol ne yapar, sınırı nerede?
BESS (bataryalı enerji depolama sistemi), lityum-iyon hücrelerin raflar halinde bir konteyner, kabinet veya odaya yerleştirildiği sistemdir ve yangını termal kaçakla başlar. Termal kaçak, yani hücrenin kendi ürettiği ısıyla kontrolsüz biçimde ısınmaya devam etmesi, dışarıdan söndürülen bir alevden farklı davranır. AF-X'in lityum-iyon sunumu yanma aşamalarını şöyle sıralar: bataryanın zorlanması, hücre hasarı, gaz çıkışı, ısı açığa çıkması, duman, tutuşma, yangın ve yayılma. Sunumdaki grafikte gaz çıkışı, duman algılanmadan ve termal kaçaktan önce algılanır.
Pratik anlamı şu: BESS'te ilk sensör duman dedektörü değil, gaz dedektörüdür.
Aerosol bu zincirin alev aşamasında devreye girer. Potasyum parçacıkları alevdeki serbest radikallerle tepkimeye girer ve yanma zincirini keser. Termal kaçağa girmiş bir hücre ise ısı üretmeyi ve yanıcı gaz çıkarmayı sürdürebilir. Bu nedenle aerosol BESS'te tek önlem olarak düşünülmez. Hücre ve modül ayrımı, batarya yönetim sistemi, gaz algılama, havalandırma ve patlama önlemleri batarya üreticisinin ve entegratörün tasarımında yer alır; söndürme sistemi bu tasarıma eklenen bir katmandır.
Peki aerosolün lityum senaryosundaki performansı neye dayanıyor? Kiwa'nın BRL-K21045 yangın koruma sistemleri programına bağlı SCP05, lityum-iyon batarya depolama alanları için geliştirilmiş özel bir belgelendirme programıdır. Kiwa'nın program tanımına göre program PGS 37, NFPA 855 ve UL 9540A esas alınarak hazırlanmıştır ve sistemin performansını belirli bir lityum-iyon batarya yangını senaryosuna göre değerlendirir. Kiwa, AF-X Systems B.V. adına BRL-K21045 SCP05 kapsamında 18 Nisan 2023 tarihli bir ürün sertifikası düzenlemiştir; sertifikanın hangi ürün ve yapılandırmayı kapsadığı belge ekinde tanımlıdır ve proje başında kontrol edilir. Sertifika, kapalı bir lityum güvenlik konteyneri senaryosunda 90 dakikalık etkin koruma süresiyle yangın kontrolü ve bastırma (fire control/fire suppression) performansını beyan eder; test sonrasında bataryaların eğitimli ekipçe çıkarılıp su dolu bir kapta stabilize edilmesi gerekir. Üretici, Peutz test raporunun talep üzerine paylaşılabileceğini belirtiyor. Sertifikadaki senaryonun sizin batarya kimyanıza, raf düzeninize ve konteyner hacminize uyup uymadığını proje başında birlikte kontrol ediyoruz.
Türkiye'de bu konu hızla önem kazanıyor. Anadolu Ajansı'nın Ocak 2026'da EPDK verilerinden derlediği habere göre depolamalı lisansa geçen projelerde toplam kurulu güç 944,24 MW olarak belirlendi. Mevzuat tarafında Elektrik Üretim ve Elektrik Depolama Tesisleri Kabul Yönetmeliği'nin 13 Mayıs 2025 değişikliği konuya doğrudan değinir. Yönetmelik, yangın algılama ve söndürme sistemini enerji depolama sisteminin bileşenleri arasında sayar ve bu bileşenleri yöneten sistem kontrol yazılımını (SKY) ayrıca tanımlar. Yönetmeliğin 6. maddesi tesiste kullanılan malzeme ve ekipmanın TSE belgeli olmasını ister ve TSE belgesi olmayan ürünlerde diğer belgelendirme kuruluşlarının belgelerini de kabul eder; belgenin kapsamını kabul sürecinden önce teyit edin. Bina tarafında BYKHY'nin 98. maddesinin ikinci fıkrası, su ile reaksiyona girebilecek maddelerin bulunduğu veya depolandığı hacimlerde uygun tipte söndürme sistemi tesis edilmesini ister.
Referans dosyasında iki BESS uygulaması var. Belçikalı Posetron, 10, 20 ve 40 ft konteynerlere entegre endüstriyel enerji depolama sistemleri üretiyor ve söndürme yöntemlerini karşılaştırıp pilot proje yaptıktan sonra BM veya BL jeneratörlerini küçük bir algılama paneliyle kullanmayı seçti. GO Sharing ise 20 ft konteynerlere kurduğu şarj ve batarya değişim noktalarını AF-X ile koruyor; referans dosyasına göre Avrupa'da 10'dan fazla kurulum var.
Batarya, konteyner ve kabinet uygulamaları için: lityum-iyon batarya yangın söndürme.
Arşiv ve belge odası nasıl korunur?
Arşiv, değeri yerine konamayan belgelerin ve dijital kayıtların tutulduğu kapalı bir hacimdir; yangın kadar söndürücünün belgeye bıraktığı iz de önemlidir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) arşivi ayrıca anar. Yönetmeliğin 98. maddesinin altıncı fıkrası şöyle der: "Sürekli insan yaşamının olmadığı kapalı alanlarda (depo, arşiv, bilişim sistem odaları ve benzeri) yangın oluşumunu önleyen ve akreditasyona tabi ulusal veya uluslararası sertifikasyon sistemine sahip oksijen azaltma sistemleri uygulanabilir."
Bu fıkra iki şey söylüyor. Birincisi, fıkra depo, arşiv ve bilişim sistem odalarını sürekli insan yaşamının olmadığı kapalı alanlara örnek olarak sayıyor. İkincisi, bu hacimler için oksijen azaltma sistemlerini açıkça seçenek sayıyor. Aerosol ne bu fıkrada ne de 98. maddenin başka bir yerinde adıyla geçer; aerosol için geçerli olan, bütün söndürme ekipmanının sertifikalı ve tasarımın yetkili merci onaylı olmasını isteyen 90. maddedir.
AF-X tarafında arşiv için iki somut veri var. Lahey'deki Hollanda Ulusal Arşivinde dijital arşivin bulunduğu 246 m³'lük hacim 10 adet BM ile korunuyor. Erken uyarı için hava örneklemeli duman algılama kuruldu; sistem dumanı algıladığında havalandırmayı kapatıyor ve personeli uyarıyor. Arşiv kısmen ziyarete açık olduğu için sistemin ziyaretçileri rahatsız etmeden kurulabilmesi şart koşuldu. İkinci veri Janssen Vaccines'ten: patentlerini kağıt üzerinde saklayan şirkette, referans dosyasına göre AF-X'in şirket belgeleriyle yaptığı canlı gösterim başarılı bulundu ve şirket sistemi seçti.
Bir gösterim tek bir senaryodur. Değerli koleksiyonlarda söndürme sonrası temizlik yöntemini konservasyon sorumlusuyla önceden belirlemenizi öneririz. Yerleşimde de çıkış sıcaklığı belirleyicidir: NANO BM'de 200 °C sınırı jeneratör ağzından 50 cm'nin, 75 °C sınırı 150 cm'nin altında kalır, raflar bu mesafenin dışında tutulur.
Referans projelerde hangi hacimler korundu?
AF-X referans dosyası, dört varlık tipine yakın uygulamaları hacim ve ünite bilgisiyle verir. Dosyada yazan değerleri tek tabloda topladık; boş kalan hücreler dosyada belirtilmemiştir.
| Referans | Varlık tipi | Korunan hacim | Ünite | Algılama |
|---|---|---|---|---|
| VodafoneZiggo genel merkezi, Amsterdam | Teknik şaftlar ve kazan dairesi | 610 m³ | 36 x BM | Belirtilmemiş |
| Hollanda Ulusal Arşivi, Lahey | Dijital arşiv | 246 m³ | 10 x BM | Hava örneklemeli duman algılama |
| W Hotel, Amsterdam | Sprinkler kapsamı dışındaki 14 teknik alan | Belirtilmemiş | 3 x n-BM, 7 x n-CM, 2 x n-CS | Belirtilmemiş |
| Indaver | MCC alanı ve panolar | Belirtilmemiş | Pano içi ve hacim koruması | Ortak kontrol paneli |
| Delft Offshore Turbine | 40 ft konteynerde 400 V güç ekipmanı | Belirtilmemiş | Belirtilmemiş | Belirtilmemiş |
| Posetron, Belçika | 10, 20 ve 40 ft BESS konteynerleri | Belirtilmemiş | BM veya BL | Küçük algılama paneli |
Bu tablo pratikte ne anlatıyor? İlk olarak ölçek: VodafoneZiggo'da bazı hacimlerin yüksekliği 12 metreyi aşıyor ve bu hacimler katmanlar halinde yerleştirilmiş jeneratörlerle korunuyor. Referans dosyasına göre VodafoneZiggo, su sisi, gazlı sistem ve aerosolü karşılaştıran bir mühendislik çalışmasının ardından aerosolü seçti ve mevcut binada kolay montaj bu kararda belirleyici oldu. İkinci olarak kurulum koşulu: W Hotel ve Hollanda Ulusal Arşivinde kurulum, bina kullanımdayken yapıldı. Uygulama örneklerinin bir kısmını uygulamalar sayfamızda inceleyebilirsiniz.
Hangi belge ve mevzuat hükümlerine bakmalısınız?
Sabit söndürme sistemlerinde ekipmanın sertifikalı, tasarımın yetkili merci onaylı olması BYKHY'nin 90. maddesinin şartıdır. Belgelerin kapsamını belgeler ve standartlar sayfamızda bulabilirsiniz.
Sonuç: her varlığı kendi riskine göre koruyun
Kritik ticari varlıkların ortak noktası, yangının işletmeyi durdurmasıdır; farkı ise yangının nasıl başladığı ve söndürmeden sonra ne olduğudur. Server odasında hava akışına uygun algılama ve kalıntı planı, MCC'de pano içi ve oda korumasının birlikte kurulması, BESS'te gaz algılamayla başlayan ve lityum senaryosunda test edilmiş bir zincir, arşivde ise temizlik yöntemi ve yerleşim mesafesi öne çıkar. Her dört durumda da kapasite net hacimden ve güvenlik payıyla hesaplanır, belge kapsamı projeyi onaylayacak idareyle teyit edilir. Bu varlıklar dışındaki alanlar için otomatik söndürme sistemleri rehberimiz aday sistemleri tabloyla gösteriyor.
AF-X Fireblocker, ArianeGroup bünyesindeki APP ile geliştirilen yoğunlaştırılmış aerosol yangın söndürme sistemidir; Türkiye distribütörü Dikey Mühendislik'tir; denizcilik sektöründe satış, montaj ve teknik destek hizmetlerini Tuzla, İstanbul merkezli Acarsan sunar. Aerosolün genel çalışma prensibini aerosol yangın söndürme sistemi sayfamızda anlattık.
Oda ölçülerinizi, ekipman listesini ve fotoğraflarını gönderin, ön boyutlandırmayı birlikte yapalım: iletişim sayfası.
Sık sorulan sorular
Server odasında aerosol yangın söndürme sistemi kullanılabilir mi?
Küçük sistem odalarında, kenar odalarında, telekom ve UPS kabinetlerinde kullanılabilir. Oda kapalı tutulabilmeli, kapasite net hacimden yüzde 30 güvenlik payıyla hesaplanmalı ve jeneratörler, sunucu kabinetleri datasheet'teki çıkış sıcaklığı mesafesinin dışında kalacak şekilde yerleştirilmelidir. Aerosol kuru, ince bir toz bırakır; söndürmeden sonra temizlik ve kontrol bitmeden sunucular enerjilendirilmez. Büyük veri merkezi projelerinde işletmecinin veya sigortacının şartnamesi varsa o esas alınır.Server odası için hangi AF-X modeli seçilir?
Seçim net oda hacmine, tavan yüksekliğine ve kabinet yerleşimine göre yapılır. Datasheet'lere (2026 revizyonu) göre A sınıfı yangın için net korunan hacim NANO BXS'te 9,2 m³, NANO BS'te 13,3 m³, NANO BM'de 32 m³ ve NANO BL'de 56 m³'tür. Güvenlik payıyla 23,4 m³'e çıkan küçük bir sistem odası için iki NANO BS veya tek NANO BM aday olur; kesin seçim üretici hesap tablosu ve onaylı projeyle yapılır.MCC odasında pano içi koruma ile oda koruması birlikte nasıl çalışır?
Pano içi jeneratörler yangını başladığı bölmede söndürür, oda jeneratörleri ise yangın bölmeden taştığında hacmi korur. İki katman aynı söndürme paneline bağlanabilir; panelin kontak çıkışlarıyla arızalı bölmenin beslemesinin açtırılması ve fanların durdurulması projede planlanır. Kablo ve bara geçişlerinin kapatılması iki katmanın da ön koşuludur.Aerosol lityum-iyon batarya yangınında nasıl bir rol üstlenir?
Aerosol, alevdeki serbest radikallerle tepkimeye girerek yanmayı bastırır. Termal kaçağa girmiş hücre ısı ve yanıcı gaz üretmeyi sürdürebileceği için gaz algılama, havalandırma, hücre ayrımı ve patlama önlemleri batarya sisteminin tasarımında kalır. Kiwa, AF-X Systems B.V. adına BRL-K21045 SCP05 kapsamında 18 Nisan 2023 tarihli bir ürün sertifikası düzenlemiştir; sertifikanın hangi ürün ve yapılandırmayı kapsadığı belge ekinde tanımlıdır ve proje başında kontrol edilir.Arşivde aerosol kalıntısı belgelere zarar verir mi?
Aerosol kuru, ince bir toz bırakır; toz nem çektiğinde korozif hale gelebileceği için söndürmeden sonra arşiv kısa sürede temizlenir. AF-X referans dosyasına göre AF-X'in şirket belgeleriyle yaptığı canlı gösterim başarılı bulundu ve şirket sistemi seçti. Değerli koleksiyonlarda temizlik yöntemi konservasyon sorumlusuyla önceden belirlenir, raflar jeneratörün çıkış sıcaklığı mesafesinin dışında tutulur.Söndürmeden sonra kritik varlık odasına ne zaman girilir?
Oda, söndürme prosedüründe tanımlanan koşullar sağlanıp havalandırıldıktan sonra yetkili personelle açılır. Aerosolün gaz karışımı karbon monoksit de içerdiği için havalandırma tamamlanmadan içeri girilmez. Ardından ekipman temizlenir ve kontrol edilir, kullanılan jeneratörler yenisiyle değiştirilir; enerji ancak bu adımlardan sonra verilir.
Kaynaklar
- AF-X Systems B.V., AF-X References: VodafoneZiggo HQ, Indaver, Delft Offshore Turbine, Hollanda Ulusal Arşivi, Janssen Vaccines, Posetron, GO Sharing ve W Hotel Amsterdam referans föyleri.
- AF-X Systems B.V., AF-X Fireblocker Lithium-ion sunumu; Kiwa, BRL-K21045 SCP05 kapsamında AF-X Systems B.V. ürün sertifikası, 18.04.2023.
- G. Aktaş, Elektrik Alanlarında (Trafo, Jeneratör, Enerji Dağıtım Pano, Server Odaları vb) Yangın Korunum Konsepti, EMO'da yayımlanan bildiri.
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, Resmi Gazete 19.12.2007/26735, Madde 90 ve 98.
- Elektrik Üretim ve Elektrik Depolama Tesisleri Kabul Yönetmeliği, değişiklik Resmi Gazete 13.05.2025/32899.
- Anadolu Ajansı Enerji Terminali, EPDK Başkanı Yılmaz, Türkiye'nin enerji altyapısında depolamalı lisansların önemine dikkati çekti, 23.01.2026.
- AF-X Fireblocker NANO BXS, BS, BM ve BL datasheet'leri (2026 revizyonu).
Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yangın risk analizi, söndürme projesi ve uygulama kararlarının yerine geçmez. Pano içi sistemler binanın yangın algılama ve söndürme sistemlerinin yerine geçmez, onları tamamlar. Sistem seçimi ve kapasite hesabı; yetkili mühendis tarafından hazırlanan ve ruhsat veren idarece onaylanan proje kapsamında, BYKHY, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı ve gerektiğinde Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde yapılmalıdır. Ürün belgelerinin kapsamı ve geçerliliği projeyi onaylayacak idareyle teyit edilmelidir. Bataryalı enerji depolama sistemlerinde söndürme sistemi, batarya üreticisinin ve entegratörün algılama, havalandırma ve ayrım önlemlerinin yerine geçmez.
Hazırlayan: Özen Acar, Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisi Acarsan Makina Mühendislik Denizcilik ve İnşaat Ltd. Şti., +90 542 807 22 62, info@afx.com.tr
