Yangın danışmanı ile yangın projesi nasıl yürür?
Özet
- Bir işletmede yangın projesi altı adımda ilerler: risk değerlendirmesi, sistem seçimi, algılama ve söndürme projesi, idare onayı, montaj ve devreye alma, periyodik bakım.
- BYKHY, danışmanı yönetmeliğin uygulanmasından sorumlu taraflar arasında sayar; projedeki hatadan proje müellifi, yapımdaki hatadan müteahhit, işletmeden kaynaklanan arızadan işletmeci sorumludur.
- Algılama ve söndürme projeleri tesisat projelerinden ayrı hazırlanır ve ruhsat vermeye yetkili merci tarafından onaylanmadan uygulanmaz.
- Bakımın sorumluluğu bina sahibinde veya yöneticisindedir; işyerlerinde söndürme sistemleri, standartta süre yoksa yılda bir periyodik kontrolden geçer.
- Kapalı hacimler için aerosol çözümü değerlendiriyorsanız model ve hacim aralıklarını AF-X Fireblocker Nano serisi sayfasında inceleyin.
İşletmede yangın projesi nasıl yürür? Kısa Cevap
İşletmede yangın projesi altı adımda yürür: risk değerlendirmesi, sistem seçimi ve ön boyutlandırma, algılama ve söndürme projesi, idare onayı, montaj ve devreye alma, periyodik bakım. BYKHY'ye göre söndürme sisteminin tasarımı ve uygulaması yetkili merci tarafından onaylanır; bakımın sorumluluğu bina sahibinde veya yöneticisindedir. Yangın danışmanı bu zinciri koordine eder.
Yangın danışmanı ne yapar, süreçte kimlerle çalışır?
Yangın danışmanı, bir işletmenin yangın risklerini değerlendiren, uygun algılama ve söndürme çözümünü öneren ve projenin idare onayından bakımına kadar ilerlemesini koordine eden uzmandır. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY), "yangın danışmanı" diye ayrı bir unvan tanımlamaz. Ama 6. maddesinde yönetmeliğin uygulanmasından sorumlu olanları sayarken "yapı yapılmasında ve kullanımında görev alan müşavir, danışman, proje kontrol, yapı denetimi ve işletme yetkilileri" ifadesini kullanır. Aynı maddenin üçüncü fıkrası, yönetmeliğe uyulmaması sebebiyle oluşan yangın hasarlarında müteahhitlerin, imalatçıların ve danışmanlarının kusurlarına göre sorumlu olduğunu yazar.
Yani danışmanlık mevzuatta görünmez bir iş değildir.
Yönetmelikteki danışman ifadesi yapı işlerinde görev alan danışmanların tümünü kapsar; yangın danışmanlığı için ayrı bir yetki belgesi tanımlanmamıştır.
Pratikte bir işletme projesinde masada beş taraf olur. İşveren veya bina sahibi kararı verir ve bütçeyi ayırır. İş güvenliği uzmanı risk değerlendirmesini ve acil durum planını yürütür. Proje müellifi mühendis algılama ve söndürme projelerini çizer. Yüklenici sistemi kurar. Ruhsat vermeye yetkili idare projeyi onaylar; itfaiye ve ilgili kurumlar uygulamayı denetler. Danışman bu tarafların arasında, teknik kararın gerekçesini oluşturan ve belgeleri bir arada tutan kişidir. Sigorta şirketini de unutmayın: BYKHY'nin 6. maddesi, sigorta şirketlerinin yangına karşı sigorta talebi aldıkları binalarda yönetmeliğe uyulup uyulmadığını kontrol etmesini zorunlu tutar.
Bu zincirdeki yerimiz şu: kapalı hacimlerde kaynağında koruma sağlayan aerosol sistemleri için ön boyutlandırma, ürün belgeleri, montaj ve teknik destek. Kesin tasarım kararı ise yetkili mühendisin ve projeyi onaylayan idarenin elindedir.
Yangın projesi hangi adımlardan oluşur?
Bir işletmede yangın projesi, risk değerlendirmesiyle başlayıp periyodik bakımla süren altı adımdan oluşur. Her adımın bir çıktısı ve bir sorumlusu vardır; aşağıdaki tablo bunları mevzuattaki dayanaklarıyla birlikte gösterir.
| Adım | Ne yapılır | Çıktı | Kim yürütür | Dayanak |
|---|---|---|---|---|
| 1. Risk değerlendirmesi | Yangın kaynakları, yanıcı yük ve kritik varlıklar belirlenir | Risk değerlendirmesi raporu, korunacak hacim listesi | İşveren, iş güvenliği uzmanı, danışman | 6331 s. Kanun m.10; Risk Değ. Yön. m.12; BYKHY m.90(3) |
| 2. Sistem seçimi ve ön boyutlandırma | Her hacim için sistem türü ve kapasite seçenekleri karşılaştırılır | Teknik öneri, ön hesap | Danışman, sistem tedarikçisi | BYKHY m.5(2), m.98 |
| 3. Proje | Algılama ve söndürme projeleri hazırlanır | Onaya sunulacak proje seti | Proje müellifi mühendis | BYKHY m.6(4) |
| 4. Onay | Proje, ruhsat vermeye yetkili mercie sunulur | Onaylı proje | Ruhsat vermeye yetkili idare | BYKHY m.6(4), m.90(5) |
| 5. Montaj ve devreye alma | Onaylı proje uygulanır; yapımdaki eksik ve hatadan yüklenici sorumludur | Teslim belgeleri | Yüklenici | BYKHY m.90(4); denetim m.6(5) |
| 6. Bakım ve tatbikat | Periyodik kontrol, test, bakım ve yıllık tatbikat yapılır | Bakım kayıtları, tatbikat tutanağı | Bina sahibi veya yöneticisi | BYKHY m.100, m.129 |
Tablodaki sıranın bir mantığı var. Risk değerlendirmesi yapılmadan seçilen sistem, çoğu zaman yanlış hacmi korur ya da korunması gereken bir odayı dışarıda bırakır. Onaysız proje ise sahada kurulsa bile yapı kullanma izni veya çalışma ruhsatı aşamasında geri döner: BYKHY'nin 5. maddesine göre yeni yapılan veya kullanım amacı değiştirilen yapılarda yönetmelik esaslarına göre imalat yapılmadığı tespit edilirse, eksikler giderilinceye kadar yapı kullanma izin belgesi veya çalışma ruhsatı verilmez.
Montajın adımlarını, sahada nelerin hazırlanacağını ve teslimde hangi belgelerin alınacağını otomatik yangın söndürme sistemi kurulumu yazımızda ayrıntılı anlattık. Bu yazı, o adımların çevresindeki karar ve sorumluluk zincirine odaklanıyor.
Yangın projesi bir teknik odada risk analiziyle başlar, onaylı projeyle şekillenir ve periyodik bakımla sürer.
Risk değerlendirmesi nasıl yapılır, danışmana hangi bilgiler verilir?
İşyerinde risk değerlendirmesi, işverenin kurduğu ekiple yürüttüğü ve tehlike sınıfına göre belirli aralıklarla yenilenen bir çalışmadır. İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 12. maddesine göre değerlendirme çok tehlikeli, tehlikeli ve az tehlikeli işyerlerinde sırasıyla en geç 2, 4 ve 6 yılda bir yenilenir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın risk değerlendirmesi rehberi, teknoloji, kullanılan madde veya ekipman değiştiğinde değerlendirmenin bu süreleri beklemeden yenileneceğini de belirtir. Yeni bir söndürme sistemi kurmak da bu tür bir ekipman değişikliği sayılabilir; değerlendirmenin güncellenip güncellenmeyeceğine işveren, iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin yer aldığı risk değerlendirmesi ekibiyle birlikte karar verir.
Yangın açısından risk değerlendirmesinin sorusu basittir: yangın nerede başlar, nereye yayılır ve neye zarar verir? BYKHY'nin 90. maddesi cevabın yönünü de verir: kurulacak sabit söndürme sistemlerinin nitelikleri, teçhizatın cinsi, miktarı ve yerleşimi, binanın ve binada bulunabilecek malzemelerin yangın türüne göre belirlenir. Bu yüzden danışmanın ilk ziyarette sorduğu sorular hep aynı eksende döner. Hangi odalar ve kabinler kritik? İçlerinde ne yanar? İnsan var mı? Kapılar, kanallar ve kablo geçişleri ne kadar kapalı? Mevcut algılama sistemi bu hacimleri görüyor mu?
İlk görüşmeyi hızlandıran bilgileri şöyle toplayabilirsiniz:
| Hazırlanacak bilgi | Neden gerekir |
|---|---|
| Kat planları ve korunacak alanların listesi | Sistem kapsamını ve proje sınırını belirler |
| Oda, kabin ve panoların iç ölçüleri | Kapasite hesabı iç hacimle başlar |
| İçerideki ekipman ve yanıcı malzeme | Yangın türünü ve söndürücü seçimini belirler |
| Alanın insanlı olup olmadığı | Uyarı, gecikme ve tahliye düzenini belirler |
| Havalandırma, damper ve açıklıklar | Söndürücünün hacimde kalma süresini etkiler |
| Mevcut yangın algılama ve alarm sistemi | Yeni sistemin nasıl bağlanacağını belirler |
| Risk değerlendirmesi, acil durum planı, sigorta tespitleri | Önceki bulguları ve beklentileri gösterir |
Listenin en çok atlanan satırı açıklıklardır. Bir sistem odasının kapısının altındaki boşluk ya da panonun kablo girişindeki açık delik, kağıt üzerinde doğru hesaplanmış bir kapasiteyi sahada yetersiz bırakabilir. Elektrik panoları ayrı bir başlık: pano içinde başlayan yangının nedenlerini ve pano ölçeğinde kapasite hesabını pano içi yangın söndürme sistemi rehberimizde ele aldık.
Sistem türü ve tasarım standardı nasıl seçilir?
Sistem türü, risk değerlendirmesinde ortaya çıkan hacmin büyüklüğüne, içindeki malzemeye, insan varlığına ve sızdırmazlığa göre seçilir; tasarım standardı da bu seçime bağlıdır. BYKHY'nin 98. maddesi köpüklü, gazlı ve kuru tozlu sabit otomatik söndürme sistemlerinin "uygun, güncel, sertifikalı ve ilgili standartlara göre" tasarlanmasını ister. Gazlı sistemlerde tasarım için TS ISO 14520'yi esas alır ve gaz boşaltımı sırasında personeli uyaran, tahliyeyi sağlayan sesli ve ışıklı uyarıları zorunlu tutar.
Yönetmelikte adıyla geçmeyen teknolojilerde 5. maddenin ikinci fıkrası yol gösterir. BYKHY'nin 5. maddesi, yönetmelikte yeterli hüküm bulunmayan konularda Türk Standartlarını, bunlar yoksa Avrupa ve uluslararası standartları gösterir; aerosolde EN 15276 serisi (TSE tarafından TS EN olarak kabul edilmiş sürümü dahil), ISO 15779 ve NFPA 2010 kullanılır. EN 15276-1 bileşen testlerini, EN 15276-2 tasarım, montaj ve bakımı kapsar.
Seçimi etkileyen pratik farkların bir kısmı tasarım aşamasında sayıya dökülür. Elektrik Mühendisleri Odası'nda (EMO) yayımlanan bir bildiriye göre gazlı söndürmede yeniden alevlenmeyi önlemek için gazın en az 10 dakika söndürme konsantrasyonunun altına düşmemesi gerekir; bunu doğrulamak için odaya sızdırmazlık testi (door fan test) yapılır ve havalandırma menfezleri boşaltımdan önce kapanacak şekilde tasarlanır. Aerosolde kapasite hesabı net hacim üzerinden yapılır. AF-X Fireblocker Nano B serisi datasheet'leri, net hacmi bulmak için makinelerin ve sabit ekipmanın kapladığı hacmin brüt hacimden düşülmesini ister; serinin bütün datasheet'leri tasarıma %30 güvenlik payı eklenmesini ve üreticinin hesap tablosunun kullanılmasını ister. Datasheet'lerdeki korunan hacimler EN 2 A sınıfı yangın içindir. Nano serisinde bu değer NANO CXXS için 0,4 m³, en büyük model NANO BL için 56 m³'tür (üretici datasheet'i, 2026 revizyonu); NANO BL'nin azami montaj yüksekliği 8 m'dir. Daha büyük hacimlerde birden fazla jeneratör kullanılır.
Sistem türleri arasındaki karşılaştırmayı oda ölçeğinde aerosol, gazlı söndürme ve sprinkler karşılaştırmamızda ayrıca yaptık. Bir konuya dikkat çekmek istiyorum: hangi teknoloji seçilirse seçilsin, insanların bulunduğu hacimde tasarım yoğunluğu, boşaltma öncesi uyarı ve tahliye prosedürü projede yazılı olmalıdır. Aerosol de bu kuralın dışında değildir.
Proje onayı ve denetimi kimin elinde?
Yangın algılama ve söndürme projelerinin onayı, ruhsat vermeye yetkili idarenin elindedir. BYKHY'nin 6. maddesinin dördüncü fıkrası şunu söyler: "Binaların yangın algılama ve söndürme projeleri, tesisat projelerinden ayrı olarak hazırlanır." Aynı fıkraya göre bir kat alanı 2000 m²'den fazla olan katların tahliye projeleri de mimari projelerden ayrı hazırlanır ve bütün projeler ruhsat vermeye yetkili merciler tarafından onaylanarak uygulanır. Beşinci fıkra, aynı mercilerin projelerin ve uygulamaların yönetmeliğe uygunluğunu denetlediğini ekler.
Söndürme sistemine özel hüküm 90. maddededir: "Binalarda kurulacak söndürme sistemlerinin tasarımı ve uygulaması, yetkili merci tarafından kontrol edilir ve onaylanır." Aynı maddenin üçüncü fıkrası sistemde kullanılacak bütün ekipmanın sertifikalı olmasını şart koşar. Sertifikanın ne olduğunu 4. maddenin (ğğ) bendi tanımlar: Türk Standartları Enstitüsü veya TSE tarafından kabul gören uluslararası bir onay kuruluşu tarafından test edilerek verilen ve ilgili standartlara uygunluğu gösteren belge. Yani onay dosyasında yalnız "belgeli" demek yetmez; belgenin hangi kuruluştan, hangi standarda ve hangi ürün için verildiği sorulur.
Kurulumdan sonra denetim de sürer. BYKHY'nin 131. maddesine göre özel yapı, bina, tesis ve işletmeler mahalli itfaiye teşkilatı ve ilgili kurumların denetim elemanlarınca denetlenir; bina sahibi ve sorumluları istenen bölümleri, teçhizatı, bilgi ve belgeleri göstermek zorundadır.
AF-X Fireblocker Nano serisi, Kiwa K21045 kapsamında belgelidir (EN 15276-1:2019, ISO 15779). Belgelerin kapsamını belgeler ve standartlar sayfamızda bulabilirsiniz; bir belgenin BYKHY'deki sertifika tanımını karşılayıp karşılamadığını projeyi onaylayacak idareyle teyit etmenizi öneriyoruz.
Korunacak hacimlerin ölçülerini ve fotoğraflarını gönderin, ön boyutlandırmayı danışmanınız ve proje müellifinizle birlikte yapalım: iletişim sayfası.
Montaj ve devreye almada sorumluluk kimdedir?
Montaj ve devreye almada uygulamanın projeye ve standartlara uygunluğundan yüklenici sorumludur; işletmenin sorumluluğu, projenin gerektirdiği kararları zamanında vermektir. BYKHY'nin 90. maddesi her türlü söndürme sisteminin ilgili yönetmeliklere ve standartlara uygun olarak tasarlanmasını, tesis edilmesini ve işletilmesini zorunlu tutar; 6. madde de yapımdaki eksik veya hatadan müteahhidi ya da yapımcı firmayı sorumlu sayar. Söndürme anında hangi fanın duracağı, hangi beslemenin kesileceği gibi işletmeye ait kararlar projede yazılı olmalıdır.
Bağlantı tarafında da işletmenin bilgisi gerekir. BYKHY'nin 79. maddesi, binada algılama ve uyarı sistemi varsa gazlı söndürme sisteminin alarm ve arıza çıkışlarının yangın alarm sistemine bağlanarak ayrı bölgesel göstergelerle izlenmesini ister. Aerosol sistemlerde de arıza ve boşalma bilgisini bina izleme sistemine aktarmak iyi bir uygulamadır; bunu devreye alma sırasında birlikte test ediyoruz. Uygulanan projenin, test kayıtlarının ve bakım talimatının teslim alınması, sonraki bakım ve denetim adımlarının dayanağıdır.
Yangın güvenliğinden kim sorumludur?
Yangın güvenliğinde sorumluluk, hatanın nerede doğduğuna göre paylaşılır. BYKHY'nin 6. maddesinin ikinci fıkrası, aktif yangın güvenlik sistemlerinin yetersizliğinden kimin sorumlu olduğunu açıkça ayırır; bakım ve İSG yükümlülükleri de başka maddelerde tanımlıdır.
| Konu | Sorumlu | Dayanak |
|---|---|---|
| Proje eksik, hatalı veya standarda aykırı | Proje müellifi | BYKHY m.6(2) |
| Yapım eksik, hatalı veya standarda aykırı | Müteahhit veya yapımcı firma | BYKHY m.6(2) |
| Sistem işletmeden kaynaklı çalışmıyor | İşletmeci kuruluş | BYKHY m.6(2) |
| Yazılı bildirime rağmen sistem yaptırılmamış | Yapı sahibi | BYKHY m.6(2) |
| Periyodik kontrol, test ve bakım | Bina sahibi, yöneticisi veya yazılı yetkilendirilen bina yetkilisi | BYKHY m.90(5), m.100 |
| Yılda en az bir söndürme ve tahliye tatbikatı | Bina sahibi, yöneticisi veya amiri (ekip eğitimi ve tatbikat) | BYKHY m.129 |
| Risk değerlendirmesi ve acil durum ekipleri | İşveren | 6331 s. Kanun m.10-11; Acil Durumlar Yön. m.11 |
Bu tablo pratikte ne anlama geliyor?
Birincisi, sistemi kurdurmak sorumluluğu bitirmez. Projeyi onaylatan ve kurulumu yaptıran işletme, sistemin çalışır kalmasından da sorumludur; işletmeden kaynaklanan bir arızada yükü işletmeci taşır. İkincisi, bakım sorumluluğu devredilebilir, ama yazılı olarak. Bakım firmasıyla yapılan sözleşme ya da bina yetkilisine verilen görev yazısı, bu devrin kaydıdır. Üçüncüsü, insan tarafı ayrı bir yükümlülüktür. İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik, 2021'deki değişikliğiyle işverenden söndürme, kurtarma ve koruma ekiplerinin her biri için çok tehlikeli işyerlerinde her 30, tehlikeli işyerlerinde her 40, az tehlikeli işyerlerinde her 50 çalışana kadar en az birer eğitimli destek elemanı görevlendirmesini ister. 10'dan az çalışanı olan işyerlerinde bu üç ekip için en az bir destek elemanı yeterlidir. Otomatik söndürme sistemi bu ekiplerin yerine geçmez; ekiplerin sistemi tanıması ise boşalma anındaki yanlış müdahaleyi önler.
Bakım ve periyodik kontrol nasıl planlanır?
Bakım planı, sistemin türüne ve ilgili standardın gerektirdiği kontrol sıklığına göre kurulur. BYKHY'nin 100. maddesinin metni şöyledir: "Bu Yönetmelikte öngörülen yangın söndürme sistemlerinin, bina sahibi, yöneticisi veya bunların yazılı olarak sorumluluklarını devrettiği bina yetkilisinin sorumluluğu altında, ilgili standartlarda belirtilen sistemin gerektirdiği periyodik kontrole, teste ve bakıma tabi tutulması şarttır." İşyerlerinde İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, standartta süre belirtilmemişse yangın söndürme sistemleri için yılda bir periyodik kontrol ister.
Kontrolün içeriği sisteme göre değişir. Tüplü gazlı sistemde tüp basıncı, algılama hattı ve damperlerin kapanması kontrol edilir. HFC-227ea gibi florlu gaz kullanılıyorsa Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik devreye girer: 5 ton CO2 eşdeğeri ve üzerinde gaz içeren sabit yangından korunma ekipmanı için en az 12 ayda bir sızıntı kontrolü gerekir. Aerosol sistemde jeneratörün, ısı kablosunun ve kontrol ünitesinin kontrolü yapılır, kontrol ünitesinin pili izlenir. Üretici bilgisine göre AF-X Fireblocker jeneratörlerinin kullanım ömrü 15 yıldır; bu süre, bakım takviminde jeneratörlerin ne zaman yenileneceğini planlamak için kullanılır.
Bakımın değeri kayıtta görünür. Her kontrolün tarihi, bulgusu ve düzeltmesi kayda geçerse, itfaiye denetiminde, sigorta incelemesinde ve risk değerlendirmesinin yenilenmesinde aynı dosya iş görür. Tatbikatı da aynı takvime koyun: BYKHY'nin 129. maddesi binada senede en az bir kez söndürme ve tahliye tatbikatı yapılmasını ister.
Sonuç: süreci baştan doğru kurun
Yangın danışmanıyla yürüyen bir işletme projesinin özü, her adımın çıktısını ve sorumlusunu baştan bilmektir. Risk değerlendirmesi hangi hacimlerin korunacağını gösterir, sistem seçimi standardı belirler, proje ayrı hazırlanır ve ruhsat vermeye yetkili merci tarafından onaylanır, kurulum test kayıtlarıyla teslim edilir, bakım da bina sahibinin ya da yöneticisinin sorumluluğunda yazılı bir takvime bağlanır. Bu zincirin bir halkası eksik kaldığında sorun çoğu zaman ruhsat, denetim ya da sigorta aşamasında ortaya çıkar. Sistem türlerinin ve mevzuatın özetini otomatik yangın söndürme sistemleri sayfamızda bulabilirsiniz.
AF-X Fireblocker, ArianeGroup bünyesindeki APP ile geliştirilen yoğunlaştırılmış aerosol yangın söndürme sistemidir; Türkiye distribütörü Dikey Mühendislik'tir; denizcilik sektöründe satış, montaj ve teknik destek hizmetlerini Tuzla, İstanbul merkezli Acarsan sunar. Projenizde kapalı hacimler için aerosol değerlendiriliyorsa teknolojinin genel çalışma prensibini aerosol yangın söndürme sistemi sayfamızda bulabilirsiniz.
Teknik odalar, makine daireleri ve üretim alanları için uygulama örnekleri: endüstriyel yangın söndürme sistemi.
Sık sorulan sorular
Yangın danışmanı ne iş yapar?
Yangın danışmanı, işletmenin yangın risklerini değerlendirir, uygun algılama ve söndürme çözümünü önerir, proje müellifi, yüklenici ve idare arasındaki süreci koordine eder. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY), 6. maddesinde danışmanı yapının yapılmasında ve kullanımında görev alan sorumlular arasında sayar. Aynı maddenin üçüncü fıkrası, yönetmeliğe uyulmamasından doğan yangın hasarlarında müteahhitleri, imalatçıları ve danışmanlarını kusurlarına göre sorumlu tutar.Yangın söndürme projesini kim onaylar?
BYKHY'nin 6. maddesine göre binaların yangın algılama ve söndürme projeleri tesisat projelerinden ayrı hazırlanır ve ruhsat vermeye yetkili merciler tarafından onaylanarak uygulanır. Aynı yönetmeliğin 90. maddesi, söndürme sistemlerinin tasarımının ve uygulamasının yetkili merci tarafından kontrol edilip onaylanmasını ister.Yangın söndürme sisteminin bakımından kim sorumludur?
BYKHY'nin 90. maddesine göre periyodik kontrol, test ve bakım gerektiren sistemlerin bakımı bina sahibi, yöneticisi veya bunların sorumluluğu yazılı olarak devrettiği bina yetkilisince yaptırılır. 100. madde de yönetmelikte öngörülen söndürme sistemlerinin bu kişilerin sorumluluğu altında, ilgili standartlarda belirtilen periyodik kontrol, test ve bakıma tabi tutulmasını şart koşar. İşyerlerinde İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, standartta süre belirtilmemişse yangın söndürme sistemleri için yılda bir periyodik kontrol ister.İşyerinde risk değerlendirmesi ne sıklıkla yenilenir?
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'nin 12. maddesine göre risk değerlendirmesi çok tehlikeli, tehlikeli ve az tehlikeli işyerlerinde sırasıyla en geç 2, 4 ve 6 yılda bir yenilenir. Teknoloji, kullanılan madde veya ekipman değiştiğinde değerlendirme bu süreler beklenmeden tamamen veya kısmen yenilenir; yeni bir söndürme sistemi bu tür bir değişiklik sayılabilir.Yangın danışmanıyla ilk görüşmeye hangi bilgilerle gidilmeli?
Kat planları, korunacak odaların ve panoların iç ölçüleri, bu alanlarda bulunan ekipman ve yanıcı malzeme, alanın insanlı olup olmadığı, mevcut yangın algılama sistemi ve havalandırma düzeni hazırlanmalıdır. Varsa güncel risk değerlendirmesi, acil durum planı ve sigorta şirketinin tespitleri de görüşmeyi hızlandırır.Aerosol söndürme sistemi BYKHY kapsamında nasıl değerlendirilir?
Aerosol, BYKHY'de adıyla geçmez. Yönetmeliğin 90. maddesindeki genel hükümler uygulanır: ekipman sertifikalı olmalı, tasarım ve uygulama yetkili merci tarafından onaylanmalıdır. BYKHY'nin 5. maddesi, yönetmelikte yeterli hüküm bulunmayan konularda Türk Standartlarını, bunlar yoksa Avrupa ve uluslararası standartları gösterir; aerosolde EN 15276 serisi (TSE tarafından TS EN olarak kabul edilmiş sürümü dahil), ISO 15779 ve NFPA 2010 kullanılır. Belgenin sertifika tanımını karşılayıp karşılamadığı onaylayacak idareyle teyit edilir.
Kaynaklar
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, Resmi Gazete 19.12.2007/26735 (1.7.2025 itibarıyla konsolide metin), Madde 4, 5, 6, 79, 90, 98, 100, 129 ve 131.
- İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, Resmi Gazete 29.12.2012/28512, Madde 12.
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Güvenli İşyerleri İçin Riskten Korunma Yaklaşımı: Risk Değerlendirmesi, bilgilendirme rehberi (csgb.gov.tr).
- İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik, Resmi Gazete 18.06.2013/28681, Madde 11 (değişik: RG 01.10.2021/31615).
- İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, Resmi Gazete 25.04.2013/28628, EK-III, madde 2.3, Tablo-3.
- Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik, Resmi Gazete 15.10.2024/32693.
- G. Aktaş, Elektrik Alanlarında (Trafo, Jeneratör, Enerji Dağıtım Pano, Server Odaları vb) Yangın Korunum Konsepti, EMO'da yayımlanan bildiri.
- AF-X Fireblocker Nano serisi datasheet'leri (NANO CXXS, NANO BL ve B serisi).
Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; yangın risk analizi, söndürme projesi ve uygulama kararlarının yerine geçmez. Kapalı hacim sistemleri binanın yangın algılama ve söndürme sistemlerinin yerine geçmez, onları tamamlar. Sistem seçimi ve kapasite hesabı; yetkili mühendis tarafından hazırlanan ve ruhsat veren idarece onaylanan proje kapsamında, BYKHY, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı ve gerektiğinde Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik çerçevesinde yapılmalıdır. Ürün belgelerinin kapsamı ve geçerliliği projeyi onaylayacak idareyle teyit edilmelidir. İşyerine özgü yükümlülükler için iş güvenliği uzmanınıza danışın.
Hazırlayan: Özen Acar, Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisi Acarsan Makina Mühendislik Denizcilik ve İnşaat Ltd. Şti., +90 542 807 22 62, info@afx.com.tr
